Uçakta ekonomi sınıfı koltuklara elveda: Havayolu devlerinden radikal karar

Havacılık sektöründe kabin düzenleri hızla değişiyor. Havayolları, mevcut uçaklarını yeniden yapılandırırken ya da yeni filolarına yatırım yaparken premium koltuklara daha fazla yer ayırıyor. Bu dönüşümün temel amacı ise her bir koltuktan elde edilen geliri artırmak. Tam yatabilen koltuklar ve geniş diz mesafesi gibi ayrıcalıklar, daha fazla ödeme yapmaya hazır yolcuları hedefliyor.

Wall Street Journal’ın aktardığına göre Delta Air Lines ve United Airlines gibi büyük taşıyıcılar son yıllarda premium koltuk sayılarını ciddi biçimde artırdı. Bu eğilime artık Southwest Airlines gibi daha sade hizmet sunan firmalar ile Spirit Airlines ve Frontier Airlines gibi düşük maliyetli havayolları da katılıyor.

Visual Approach Analytics verilerine göre Ocak 2020’den bu yana iç hat uçuşlarında planlanan business ve first-class koltuk sayısı yüzde 27 yükseldi. Aynı dönemde ekonomi koltuklarındaki artış ise yalnızca yüzde 10’da kaldı.

Premium koltuklar şirketlere önemli gelir avantajı sağlıyor. Global Tourism Forum verilerine göre premium ekonomi koltukları standart ekonomi sınıfına kıyasla en az iki kat daha pahalı satılabiliyor. Buna karşın uçakta kapladıkları alan çok daha sınırlı artıyor.

Bu model havayollarının ekonomi sınıfı bilet fiyatlarını rekabetçi tutarken gelirlerini artırmasına yardımcı oluyor.

Delta Air Lines son çeyrekte premium biletlerden elde ettiği gelirde yüzde 9 artış yakalayarak ana kabini geride bıraktı. Ekonomi sınıfında ise gelirler yüzde 7 düştü. United Airlines da 2025 yılında premium gelirlerini ekonomi sınıfına kıyasla daha hızlı büyüttü.

Delta için yüksek gelir grubuna sahip yolcular kritik önem taşıyor. Şirket yöneticilerine göre, yıllık geliri 100 bin doların üzerinde olan haneler, toplam havayolu harcamalarının yüzde 75’ini oluşturuyor.

Delta uluslararası uçuşlarda kullanılan ve tam yatabilen koltuklara sahip Delta One Suites kabininde kapasite artırmayı planlıyor. Şirketin CEO’su Ed Bastian bu yıl yapılacak koltuk artışının neredeyse tamamının premium sınıflarda olacağını belirtti.

Şirket ayrıca en az 30 adet Boeing 787-10 Dreamliner siparişi verdi. Bu uçaklar daha eski Boeing 767-400 modellerinin yerini alacak.

Delta yöneticilerinden Joe Esposito yeni nesil uçakların kârlılık açısından büyük avantaj sağladığını vurgulayarak şunları söyledi: “Yeni uçakların yakıt verimliliği de operasyonel maliyetleri düşürüyor. Filoya katılan Airbus A330-900neo ve Airbus A350-900 modellerinde premium koltuk oranı yüzde 40’a kadar çıkıyor.”

Havayolları artık farklı bütçelere hitap eden çok katmanlı bir kabin yapısı oluşturuyor. American Airlines da bu stratejiye erken geçen şirketlerden biri oldu ve premium koltuk kapasitesini son 10 yılda yüzde 34’ten fazla artırdı. Şirket yöneticisi Nat Pieper, sektörün geçirdiği dönüşümü “28 yıl önce bu işe başladığımda mesele sadece A noktasından B noktasına gitmekti. Ancak Oyun artık çok daha karmaşık hale geldi” sözleriyle özetledi.

Analistlere göre bu yapı yolcuların ekonomik koşullara göre sınıf değiştirmesine de olanak tanıyor.

Savanthi Syth ise değişim için “Bir havayolu koltuğu havayolu koltuğudur, şeklindeki bakıştan uzaklaşıyoruz. Bu artık değişti” dedi.

Yeni kabin düzenleri yolcular tarafından da fark ediliyor. Özellikle uzun boylu yolcular, standart ekonomi koltuklarında daha fazla zorlanıyor ve ekstra diz mesafesi için ödeme yapmayı tercih ediyor.