Tuz Gölü Fayı’yla ilgili gözlemin sonucu şaşırtıcı: İç Anadolu’yu genişletiyor

Konya Teknik Üniversitesi’nden bilim insanları ilk kez uygulanan “zircon double dating” yöntemiyle Tuz Gölü Fayı’nın normal fay olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey hareket ettiğini ortaya koydu. Bulgular, İç Anadolu’nun doğu-batı yönünde aktif olarak genişlediğini gösteriyor.

Tuz Gölü fayının yılda 1,3 milimetre dikey yönde hareket ettiği, İç Anadolu Bölgesi’nin de doğu-batı yönünde genişlemesine aracılık ettiği ortaya kondu. Konya Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doktor Gülin Gençoğlu Korkmaz “İlk defa ‘zircon double dating’ tekniğini uygulayarak bu fayın aslında normal bir olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre dikey yönde bir düşme olduğunu kanıtladık. Bu çalışmayla doğu-batı yönlü bir genişlemenin olduğunu söyleyebiliriz” dedi.

Tuz Gölü fayının normal bir fay olduğunu ve yılda 1,3 milimetre dikey hareket ederek İç Anadolu’nun doğu-batı yönünde genişlediğinin ortaya çıkarıldığını ifade eden Dr. Gülin Gençoğlu Korkmaz “Çalışmayla ilgili literatürde bazı uyuşmazlıklar vardı. Bazı görüş ayrılıkları vardı. Normal fay olduğunu, doğrultu atımlı fay olduğunu söyleyen hocalarımızın çalışmaları vardı. Her hareket hızını farklı saptamıştı. Biz de bu nedenle bu fayı iyi tanımlamak için, geometrisini, hızını iyi belirlemek için bu çalışmayı yaptık. Bu bölgeyi seçmemizin bir diğer önemli sebebi de ‘Hasandağı Volkanı’na komşu olması. Hasandağı aktif bir volkan ve biz yaptığımız çalışmalarla dünyadaki çalışmaları takip ediyoruz ve görüyoruz ki bir yerde aktif bir volkan ve aktif bir fay varsa bunlar birbirini tetikleyebilir, etkileyebilir. Daha büyük depremler, daha büyük tehlikeler olabilir. Birbirinin hızını, basıncını arttırabilir, üzerine binen stresi arttırabilir. Bu nedenle bu bölgeyi çalışmamız gerekiyordu. İlk defa ‘zircon double dating’ tekniğini uygulayarak bu fayın aslında normal bir fay olduğunu ve yılda yaklaşık 1,3 milimetre düşey yönde, dikey yönde bir düşme olduğunu kanıtladık. Bu çalışmayla doğu-batı yönlü bir genişlemenin olduğunu söyleyebiliriz” diye konuştu.

Zirkon çift yaşlandırma yönteminin önemine vurgu yapan Doktor Korkmaz şöyle devam etti:

“Hem uranyum kurşun hem uranyum toryum helyum yaşlandırmalarıyla bunların kristalizasyon ve püskürme yaşlarının aynı anda belirlenmesi ile yapılan son derece teknolojik, son derece yeni çıkan ve çok fazla kullanılan başarılı bir tekniği ilk defa fay yüzeylerine fay geometrisini belirlemek için kullandık. Bundan sonraki çalışmalarda da bu başarısını devam ettireceğini düşünüyoruz. Aktif bölgeler olan Kuzey Anadolu fayı, Doğu Anadolu fayı ve dünyadaki diğer aktif fay zonlarında bu çalışma yapılabilir. Bu yöntem, birbirini kontrol eden bir tarihleme yöntemidir. Kesinliği, doğruluğu hassas, yüksek teknolojik bir yöntemdir. Bununla yapılmış bir çalışma olduğu için önemlidir.”