Savaşta dördüncü hafta: İran vuruyor, ABD Hürmüz boğazını açamıyor

ABD ve İsrail’in ortada hiçbir provokasyon yokken İran’a saldırmasıyla başlayan savaşta dördüncü haftanın içine girildi ve İran ABD ve İsrail’in bütün beklentisinin tersine füze ve dron fırlatma  kapasitesini korumaya devam ediyor.

Cuma günü, Tahran’a 4 bin km mesafedeki İngiltere ve ABD’nin Hint Okyanusundaki askeri üssü Diego Garcia’ya iki füze fırlatıp bu denli uzak bir mesafeye füze gönderme kapasitesine sahip olduğunu ilk kez gösteren İran, cumartesi günü ve gecesi de İsrail’in iki kentini hedef aldı ve en az iki İran füzesi İsrail’in hava savunma sistemini geçerek yere düştü, yıkıma ve çok sayıda insanın yaralanmasına neden oldu.

İran’ın Diego Garcia’ya yaptığı saldırıda yolladığı füzelerden biri yarı yolda kendiliğinden düştü, diğerini ise Amerikan gemilerinden fırlatılan bir füze düşürdü. Yine de, uzun menzilli bu cüretkar girişim, İran füzelerinin ne kadar uzağa ulaşabileceği konusunda soruları gündeme getirdi.

Bir gün önce ABD ve İsrail’in İran’ın Busehr kentindeki nükleer santralına saldırılarına misilleme yapan İran cumartesi günü İsrail’in nükleer tesislerini hedef aldı. İsrail’in savunmasını delen bir füze, bu tesislerin yakınındaki Dimona şehrine düştü. 

İran devlet televizyonu Pazar sabahı erken saatlerde, ülkenin güneydeki İsrail kenti Dimona’ya düzenlediği füze saldırısının oradaki nükleer tesisleri hedef aldığını söyledi ve bu, İran’dan saldırının hedefinin bu tür tesisler olduğuna dair ilk teyit gibi görünüyordu.

İran füzeleri İsrail’in güçlü hava savunmasını atlatarak Dimona ve yakındaki Arad kentine isabet etti, binaları yerle bir etti, en az bir düzine insanı ağır yaraladı ve Tahran’ın ABD ve İsrail’in üç haftalık yıkıcı hava saldırılarından sonra bile hâlâ zarar verebileceğini gösterdi.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu sosyal medya paylaşımında, “Bu çok zor bir akşam” dedi.

İsrail ordusu Pazar sabahı erken saatlerde Tahran’da İran altyapısını hedef alan yeni bir saldırı dalgası başlattığını söyledi.

ABD-İsrail-İran çatışması dördüncü haftasına girerken, Başkan Trump’ın Cuma günü sosyal medyada çatışmadan çekilmeyi düşündüğünü ima eden bir mesaj yayınlamasına rağmen, Tahran geri adım atmaya niyetli olduğuna dair hiçbir işaret göstermedi.

Ertesi gün, Trump sosyal medyada iki savaşçı mesaj yayınladı. İlkinde, Amerika Birleşik Devletleri’nin savaşta hedeflerine zaten ulaştığını ve Tahran’dan gelen barış tekliflerini reddettiğini söyledi. Ardından, İran’ın 48 saat içinde Hürmüz Boğazı’nı açmaması halinde ABD güçlerinin İran’ın enerji santrallerini “yok edeceğini” yazdı.

İran, Pazar sabahı erken saatlerde Trump’ın tehdidine, kendi tesislerine saldırılması halinde bölgedeki ABD ve müttefik enerji altyapısını hedef alacağı uyarısıyla karşılık verdi.

İsrail’in Cumartesi günü vurulan şehirlerinden biri, İsrail’in ana nükleer araştırma merkezine 12 km uzaklıktaki Dimona’ydı. Araştırmacılar, bu merkezin ülkenin nükleer silah programıyla bağlantılı olduğuna inanıyor. İsrail yetkilileri Cumartesi günü yaptığı açıklamada, patlayıcıların bir yerleşim bölgesine isabet ettiğini, bir çocuğun ağır yaralandığını ve bir kadının orta derecede yaralandığını söyledi. Birleşmiş Milletler’in nükleer gözlem kuruluşu Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’na göre, nükleer tesiste herhangi bir hasar bildirilmedi ve “azami askeri itidal” çağrısında bulunuldu.

İsrail ordusu, füzelerin Dimona’ya isabet etmeden önce engellenmeye çalışıldığını ve neyin yanlış gittiği konusunda soruşturma başlatıldığını söyledi.

İran güvenlik güçleriyle bağlantılı Tasnim haber ajansı, füzenin Cumartesi günü erken saatlerde Natanz’daki İran nükleer tesisine ve Salı günü Buşehr nükleer santraline yapılan hava saldırılarına misilleme olarak ateşlendiğini bildirdi.

Gecenin ilerleyen saatlerinde, Dimona’nın yaklaşık 40 kilometre kuzeydoğusundaki Arad’da daha da büyük hasar meydana geldi; bir balistik füze yerleşim bölgesine isabet etti ve en az 10 kişi ağır yaralandı. Kurtarma ekipleri, saldırı sonucu yıkılan bir binada yaralıları arıyordu.

Savaşta günün öteki önemli gelişmeleri şöyleydi:

ABD saldırıları: ABD ordusunun Orta Doğu operasyonlarını denetleyen Merkez Komutanlığı’ndan Amiral Brad Cooper, ABD’nin İran kıyı şeridinde, gemisavar seyir füzeleri, mobil füze fırlatıcıları ve gemilere saldırmak için kullanılan diğer ekipmanların depolandığı bir yeraltı tesisini bombaladığını söyledi. Amiral Cooper, ABD’nin savaşta şimdiye kadar 8.000’den fazla hedefi vurduğunu ve Tahran’ın savaş gücünü ciddi şekilde azalttığını belirtti. Hasar gören hedefler arasında 130 gemi bulunuyordu.

Diplomatlar sınır dışı edildi: Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı Cumartesi günü, Riyad’daki büyükelçilikten birkaç İranlı diplomatı sınır dışı ettiğini duyurdu. Açıklamada, “İran’ın Suudi Arabistan’a yönelik devam eden pervasız saldırıları ışığında, krallık, askeri ataşe, yardımcısı ve Riyad’daki İran büyükelçiliğinin diğer üç üyesine, istenmeyen kişiler olarak kabul edildiklerini ve 24 saat içinde krallığı terk etmeleri gerektiğini bildirmiştir” denildi.

Lübnan: İsrail güçleri, İran destekli silahlı grup Hizbullah’a karşı geniş çaplı askeri harekatın parçası olarak, Cumartesi günü şafaktan önce başkent Beyrut’un güney banliyölerini bombaladı.

Ölü sayısı: İran’ın BM Büyükelçisi, savaşın başlangıcından bu yana en az 1.348 sivilin öldürüldüğünü söyledi. Cuma günü, Washington merkezli bir insan hakları grubu olan İnsan Hakları Örgütü Haber Ajansı, en az 1.398 sivilin öldürüldüğünü bildirdi. Lübnan Sağlık Bakanlığı Perşembe günü yaptığı açıklamada, Lübnanlı ölü sayısının 1.000’i aştığını belirtti. Yetkililer, İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarında en az 14 kişinin öldüğünü söyledi. Amerikan askerlerinin ölüm sayısı ise 13’e ulaştı.