Meclise Sunulan “Oyun ve Sosyal Medya” Düzenlemesi: 15 Yaş Altına Yasak, Ebeveyn Kontrolü, Oyunlara Derecelendirme (2/3566) – Maddelerle

TBMM’ye sunulan 2/3566 esas numaralı kanun teklifi, sosyal medya platformları ve dijital oyun hizmetleri için yeni yükümlülükler getiriyor. Taslakta; 15 yaş altına sosyal medya hizmeti verilememesi, 15+ çocuklar için ayrıştırılmış (çocuklara özgü) hizmet, ebeveyn kontrol araçlarının zorunlu hale gelmesi, oyunlarda yaş derecelendirme ve yurt dışı kaynaklı büyük oyun dağıtıcılarına Türkiye’de temsilci şartı gibi kritik başlıklar yer alıyor.

1) Bu teklif ne? Nereden çıktı?

Teklifin TBMM kayıtlarında başlığı “Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” olarak geçiyor ve 04/03/2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunulmuş görünüyor. Aynı teklif içinde sosyal politikalara dair başka düzenlemeler de var; ancak teknoloji tarafında odak, 5651 sayılı Kanun üzerinden sosyal ağ sağlayıcılar ve oyun platformlarına getirilen yeni kurallar.

Teklifin gerekçesinde amaç; çocukları dijital risklerden korumak, ailelere kontrol imkânı vermek, aldatıcı reklamları sınırlamak ve Türkiye’de milyonlarca kullanıcıya ulaşan yurt dışı oyun platformlarında “muhatap” sorununu çözmek olarak özetleniyor.

2) Sosyal medya tarafında neler değişiyor?

Teklif, sosyal ağ sağlayıcılar için 5651’in ilgili maddelerinde “çocuk koruması” odaklı bir paket getiriyor.

2.1) 15 yaş altına sosyal medya hizmeti verilemeyecek

Metindeki en çok konuşulan madde: Sosyal ağ sağlayıcı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Platformların bu yasağı uygulamak için yaş doğrulama dahil gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü var.

2.2) 15 yaş üstü çocuklar için “ayrıştırılmış” (çocuklara özgü) hizmet

15 yaşını doldurmuş çocuklar için, yetişkinlerden ayrılmış daha güvenli bir hizmet sunumunun hedeflendiği belirtiliyor; ayrıca bu kapsamda alınan tedbirlerin platformun kendi sitesinde yayınlanması öngörülüyor.

2.3) Ebeveyn kontrol araçları zorunlu hale geliyor

Sosyal ağ sağlayıcıların açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sunması isteniyor. Bu araçlar en az şu işlevleri içermeli:

• Hesap ayarlarının kontrol edilmesi
• Satın alma/kiralama/ücretli üyelik gibi ödemeye dayalı işlemlerin ebeveyn iznine/onayına bağlanması
• Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması

2.4) “Aldatıcı reklamlar” için platforma sorumluluk

Taslakta sosyal ağ sağlayıcının aldatıcı reklamları engelleyici tedbirler almakla yükümlü olduğu açıkça yazıyor.

2.5) 10 milyon+ günlük erişimi olan platformlara “1 saat” kuralı

Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcılar için; 5651’in 8/A kapsamındaki “gecikmesinde sakınca bulunan hallerde” verilen kararların gereği derhal ve en geç 1 saat içinde yerine getirilecek şekilde düzenleniyor.

2.6) Kaldırılan/engellenen içeriğin yeniden yüklenmesi: “tekrar yayınlanmaması” tedbiri

Aynı eşik (10 milyon+ günlük erişim) için, mahkeme/kurum kararına konu içeriklerin platformda tekrar yayımlanmaması adına gerekli tedbirlerin alınması öngörülüyor.

3) Sosyal medyada yaptırımlar: ceza → reklam yasağı → bant daraltma

Teklifte “kademeli yaptırım” mantığı var. Metindeki akış özetle şöyle:

1. İdari para cezası tebliği
2. 30 gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse: Türkiye’de mukim vergi mükelleflerinin platforma yeni reklam vermesi yasaklanıyor, yeni sözleşme kurulamıyor ve para transferi yapılamıyor (reklam yasağı)
3. Reklam yasağından itibaren 3 ay içinde hâlâ uyum yoksa: %50 bant daraltma için sulh ceza hâkimliğine başvuru
4. Devamında: %90’a kadar bant daraltma aşaması

Not: Teklifin gerekçesinde ayrıca bazı kritik ihlallerde “küresel ciroya bağlı” daha ağır bir ceza yaklaşımından söz ediliyor (gerekçe metninde “küresel cironun %3’üne kadar” ifadesi geçiyor). Bu bölüm gerekçe olduğundan, nihai metin Meclis sürecinde netleşecek.

4) Dijital oyun tarafında neler var?

Teklif, 5651 içine oyun ekosistemini de daha net bir hukuki çerçeveye alıyor: “oyun”, “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” tanımları ekleniyor.

4.1) Oyunlara yaş derecelendirme zorunluluğu

• Oyun sağlayıcı, oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirmekle yükümlü.
• Oyun dağıtıcı, usulüne uygun derecelendirilmemiş oyunları sunamaz. Metinde ayrıca, bazı hallerde oyun sağlayıcı derecelendirmemişse dağıtıcının “en yüksek yaş kriterine göre derecelendirmek kaydıyla” sunabilmesine ilişkin bir hüküm de yer alıyor.

4.2) Yurt dışı büyük oyun platformlarına Türkiye’de temsilci şartı (100 bin+ günlük erişim)

Türkiye’den günlük erişimi yüz binden fazla olan yurt dışı kaynaklı oyun dağıtıcı için: Türkiye’de gerçek veya tüzel kişi temsilci belirleme, temsilci bilgisini kuruma bildirme ve iletişim bilgilerini sitesinde görünür şekilde yayınlama yükümlülüğü öngörülüyor.

4.3) Oyunlarda ebeveyn kontrol araçları

Oyun dağıtıcılar için ebeveyn kontrol araçları; en azından:

• Hesap ayarlarının kontrolü
• Oyun içi satın alma/ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn izni/onayına bağlanması

4.4) BTK’nın bilgi-belge talebi: algoritmalar dahil

Metinde kurumun; oyun sağlayıcı/dağıtıcıdan kurumsal yapı, bilişim sistemleri, algoritmalar, veri işleme mekanizmaları gibi konularda açıklama talep edebileceği, istenen bilgi-belgenin derhal ve en geç 15 günü geçmemek üzere verileceği yazıyor.

5) Oyun platformlarında yaptırımlar: 1–10 milyon TL → 10–30 milyon TL → bant daraltma

Oyun dağıtıcı yükümlülüklerini yerine getirmezse kademeli sistem öngörülüyor:

• İlk aşamada 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar idari para cezası
• Tekrarında 10 milyon TL’den 30 milyon TL’ye kadar ek ceza
• Devamında sulh ceza hâkimliği üzerinden %50 ve ardından %90’a kadar bant daraltma

6) Yeni bir başlık: “Risk değerlendirmesi” zorunluluğu

Teklifte eklenen bir düzenleme daha var: Hem sosyal ağ sağlayıcı (ilgili kapsam) hem de oyun dağıtıcı (ilgili kapsam), Türkiye’ye yönelik sunduğu/sunacağı hizmetler için risk değerlendirmesi yapmak ve kuruma bildirmekle yükümlü.

Kurum inceleme sonunda; platformdan 15 gün içinde açıklama isteyebiliyor ve değerlendirmeye göre hizmetin bir kısmının/tamamının durdurulması veya hizmet sunum şeklinin değiştirilmesi dahil “tedbir” bildirebiliyor.

Uyumsuzluk halinde 1–30 milyon TL arası idari para cezası ve ardından %50 → %90 bant daraltma mekanizması öngörülüyor.

7) Ne zaman yürürlüğe girecek?

Bu çok kritik: Teklifin yürürlük maddesine göre, teknolojiyle ilgili olan 22, 23 ve 24. maddeler (yani sosyal medya/oyun/risk değerlendirmesi düzenlemeleri) yayım tarihinden itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girecek şekilde yazılmış. (Tabii bunun için önce teklifin yasalaşması gerekiyor.)

8) Bu düzenleme kimleri etkiler?

• Ebeveynler: Çocuğun sosyal medya/oyun kullanım süresi ve harcamalarına dair “resmi” kontrol araçları beklentisi güçleniyor.
• Çocuklar: 15 yaş altı için erişimin kesilmesi hedefleniyor; 15+ için çocuklara özgü hizmet senaryosu konuşuluyor.
• Sosyal medya platformları: Yaş doğrulama, ebeveyn kontrolü, aldatıcı reklamlara önlem, 10 milyon+ erişimde 1 saatlik hızlı uyum gibi ciddi yükümlülükler.
• Oyun ekosistemi (stüdyo/dağıtıcı/market): Yaş derecelendirme, temsilci, ebeveyn kontrolü ve BTK’ya bilgi-belge süreçleri.
• Reklamverenler: Platform uyum sağlamazsa “reklam yasağı” aşamasında Türkiye’de mukim vergi mükelleflerine yeni reklam kısıtı getirilebilmesi gündemde.

9) Sık sorulanlar (kısa)

Bu teklif yasalaştı mı?
Hayır. Şu an TBMM’de teklif aşamasında ve komisyon süreci görünüyor.

15 yaş doğrulama nasıl olacak?
Metin yöntem belirtmiyor; “yaş doğrulama dahil gerekli tedbirler” diyerek yükümlülük koyuyor. Uygulama detayı (teknik yöntem) ikincil düzenlemeler ve platform politikalarıyla şekillenebilir.

Oyunlarda loot box / kumar benzeri sistemler için ayrı madde var mı?
Teklif metninde bu kavramlar özelinde net bir başlık yerine; yaş derecelendirme, ebeveyn kontrolü ve risk değerlendirmesi üzerinden çerçeve kuruluyor.