Marmara’nın ilk ve tek ‘kesin korunacak alanı’ tehdit altında!
Marmara Denizi’nin ilk ve tek “Kesin Korunacak Hassas Alanı” olan Tavşan Adası, koruma statüsüne rağmen hâlâ çeşitli tehditlerle karşı karşıya. Deniz Yaşamını Koruma Derneği (DYKD), Doğal Hayatı Koruma Vakfı (-Türkiye) davetiyle adaya giden doğa koruma uzmanları, bölgedeki denizel yaşamı yerinde inceledi. Kurumlar, adanın Marmara Denizi için kritik bir yaşam alanı olduğunu vurgulayarak etkin bir yönetim planı ve güçlü denetim mekanizmalarının hızla hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
WWF-Türkiye Genel Müdürü Ömür Kula şunları söyledi: “Tavşan Adası Marmara’nın son sığınaklarından biri ve Cumhurbaşkanlığı kararı ile ilan edilmiş ilk ve tek Kesin Korunacak Hassas Alan. Ancak koruma alanları yalnızca haritalar üzerinde çizilen sınırlar değildir; doğru anlatılmadığında ve yeterince sahiplenilmediğinde etkili bir koruma sağlanamaz. Deniz Yaşamını Koruma Derneği ile bir araya gelerek bu bölgenin bir av alanı değil, yaşam alanı olduğunun altını çizmek için yola çıktık.
Gerçek koruma; kurallarla, planlarla ve ortak bir iradeyle sahip çıkıldığında hayata geçer. Alanın en yüksek koruma statüsü, etkin yönetim planlarıyla desteklenmeli. Bu alan, yaşayan bir Marmara Denizi’nin geleceğinin garantisidir. O nedenle diyoruz ki: Tavşan Adası bir av alanı değil; yaşam alanıdır. Yaşam alanları ise ancak sahip çıkıldığında yaşar.”
Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı ise “Tavşan Adası bizim için, Marmara Denizi’nin iyileşebileceğini herkese gösteren emekle ve sabırla büyüttüğümüz canlı bir kanıt. Deniz Yaşamını Koruma Derneği’nin on yıla yayılan izleme, mercan restorasyonu, Deniz Koruculuğu Sistemi gibi çok katmanlı yaklaşımı sonunda gördüğümüz etki çok net. Pina, deniz çayırları, mercanlar, göç kuşları ve balık türlerindeki çeşitlilik bize restorasyonun başarısını somut biçimde gösteriyor. Marmara’nın geleceği, sahada sürekli takip edilen ve iyileştirilen alanlarla mümkün. Tavşan Adası, Marmara’da ‘olmaz’ denilene karşı, ‘olur’ diyen bir model” diye konuştu.
Deniz Yaşamını Koruma Derneği ve WWF-Türkiye, koruma alanlarının yalnızca ilan edilmekle sınırlı kalmaması gerektiğini vurgulayarak, bu alanların tamamının bilimsel veriye dayalı, şeffaf ve katılımcı bir yönetim anlayışıyla ele alınmasının önemine dikkat çekti. DYKD ve WWF-Türkiye, zonlama, bilimsel izleme, denetim ve yaptırım mekanizmaları, sürdürülebilir finansman ve paydaş katılımını içeren kapsamlı bir yönetim planının hazırlanması için ilgili tüm kamu kurumları, yerel aktörler ve sivil toplumun ortak bir süreç yürütmesi gerektiğini ifade etti.
Tavşan Adası, 2021 yılında Cumhurbaşkanlığı kararıyla Marmara Denizi’nin ilk ve tek “Kesin Korunacak Hassas Alanı” ilan edildi. İlanın ardından DYKD, sahada aktif koruma çalışmalarını başlatarak Deniz Koruculuğu Sistemi (saha izleme ve koruma) kurdu, mercan ekosistemlerini 7/24 izleyen bir altyapı oluşturdu. WWF-Türkiye ile yürütülen proje kapsamında deniz tabanından hayalet ağlar temizlenirken, bu mücadelenin verilerini içeren Hayalet Balıkçılık Raporu da hazırlanarak kamuoyuyla paylaşıldı. 2025 yılında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul V Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü kararıyla Tavşan Adası III. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillendi.
