Kripto Varlık İşlem Vergisi Teklifi TBMM’de görüşülmeye başladı

Teklif ile Gider Vergileri Kanunu’nda gerçekleştirilecek değişiklikler kapsamında, yeni bir vergi türü olarak “kripto varlık işlem vergisi” uygulaması getiriliyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından gerçekleştirilen kripto varlık satış ve transfer işlemleri, bu vergiye tabi hale gelecek. Vergiyi doğuran olay, kripto varlıkların satış veya transferi anında gerçekleşecek ve mükellefler, bu hizmet sağlayıcıları olacak. Kripto varlık işlem vergisi, satış tutarı veya transfer anındaki rayiç değer üzerinden, on binde 3 oranında uygulanacak. Vergi matrahları üzerinden herhangi bir gider ya da vergi indirimi yapılamayacak. Kripto varlık işlem vergisi, bir ay içerisinde tahakkuk ettiğinde izleyen ayın 15. günü akşamına kadar mükelleflerin bağlı olduğu vergi dairesine beyan edilip ödenecek. Düzenleme sürecinde kripto varlıklarla ilgili terimler için Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri geçerli olacak. Belirtilen vergi oranı, Cumhurbaşkanı tarafından her işlem türü bakımından sıfıra kadar indirilebilecek veya 5 katına kadar artırılabilecek. Hazine ve Maliye Bakanlığı, düzenlemenin uygulama esaslarını belirleme yetkisine sahip olacak. Bu düzenlemeye ait hükümler, yayımlandığı tarihten itibaren iki ay sonra yürürlüğe girecek.

KRİPTO VARLIKLARIN VERGİLENDİRİLMESİ

Kanun’daki değişikliklerle, kripto varlıklar üzerinden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemeler de yapılacak. Kripto varlıkların elden çıkarılması sonucu oluşan kazançlar, değer artışı kazancı olarak değerlendirilecek. Ayrıca, ticari işletmelerdeki kripto varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kazançlar ticari kazanç sayılacak. Yeni gelen düzenlemeye göre Gelir Vergisi Kanunu’na “Kripto varlıkların vergilendirilmesi” başlıklı bir madde eklenecek. Bu madde çerçevesinde Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlarda yapılan işlemlerden elde edilen kazançlardan, ilgili platformlar tarafından takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak. Gelir sahibinin tüzel ya da gerçek kişi olması, vergilerle bağlı durumları tevkifatı etkilemeyecek.

TEVKİFAT MATRAHI VE HESABI

Farklı tarihlerde yapılan alımlarda ilk giren ilk çıkar yöntemi ile alış bedeli belirlenecek. İşlemler nedeniyle ödenen komisyonlar ve işlem vergisi de tevkifat matrahında dikkate alınacak. Aynı tür kripto varlıklar arasında birden fazla alım satım yapılması durumda tüm işlemler tek bir işlem olarak değerlendirilecek. Takvim yılı sınırları içinde oluşan zararlar, izleyen dönemlerin tevkifat matrahından mahsup edilebilecek. Kripto varlık sahibinin başka bir platforma aktardığı varlıkların alış bedeli ve tarihi aktarılacak. Transfer esnasında, alış bedeli, varlık sahibinin beyanı ile belirlenecek. Gerçek kişiler, tevkifata tabi kazançlarını yıllık veya münferit beyanname ile beyan etmeyecek; diğer gelir beyannamelerinde bu gelirler yer almayacak. Ticari faaliyetlerden elde edilen kazançlar ise ticari kazanç hükümleri çerçevesinde hesaplanacak ve ödenmiş vergiler, yıllık beyannamelerde mahsup edilecek.

PLATFORMLARIN SORUMLULUĞU

Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında işlem yapan platformlar dışında, diğer kripto varlık işlemleri yıllık gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilecek. Kripto varlık alım satımında aracılık yapanlar, bulundurdukları dokümanlar çerçevesinde sorumlu tutulacak. Bilgilerin eksik ya da yanlış olması halinde eksik beyan için tarhiyat yapılacak. Platformlar, tevkif ettikleri vergileri, belirli bir beyanname ile tevkifat dönemini izleyen ayın 26. gününe kadar bağlı oldukları vergi dairesine beyan edecek ve ödeyecek. “Kripto varlık”, “cüzdan” ve “platform” kavramları, Sermaye Piyasası Kanunu’nda tanımlanan şekliyle kabul edilecek. Cumhurbaşkanı, vergi tevkifat oranını belirleme yetkisine sahip olacak. Bu hüküm de düzenlemenin yayımı tarihinden iki ay sonra yürürlüğe girecek.

ÜNİVERSİTE SAĞLIK KURULUŞLARI İÇİN YENİ DÜZENLEMELER

Yükseköğretim Kanunu kapsamındaki düzenlemeye göre, vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteren sağlık kuruluşları, kurumlar vergisi muafiyetinin dışında kalacak. Bu hüküm, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Kimlikli konutların kiralama işlemleri kısmi istisna kapsamına alınırken, kripto varlık işlem vergisi kapsamındaki varlıkların teslimi kâr ve değer vergisi dışındaki istisna alanına girecek. Kamu yararına yapılan kamulaştırma durumlarında kamulaştırılan taşınmazların devri de KDV istisnasına tabi olacak.

KDV İSTİSNALARI VE DÜZENLEMELERİ

Teklif, Katma Değer Vergisi Kanunu’ndaki düzenlemelere de değiniyor. Örneğin, Türk Kızılay’ına yapılan hizmetler, yabancılara konut teslimi ve çeşitli kamu kuruluşlarına ilişkin bağışların indirim ve iade hakkı kısmi istisnaya dönüştürülüyor. Bu düzenleme, yayımlandığı tarihten itibaren iki ay sonra yürürlüğe girecek.

İŞSİZLİK SİGORTASI VE AYLARIN ARTIŞI

İşsizlik sigortası primindeki devlet payı, Cumhurbaşkanı tarafından yarı oranında artırılma ya da azaltılma yetkisine sahip olacak. Bu düzenlemeler, AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifi ile gerçekleştirilecek.

BOTAŞ’A YENİ DÜZENLEMELER

Doğal Gaz Piyasası Kanunu üzerinden BOTAŞ’a yeni bir düzenleme getiriliyor. BOTAŞ’ın, yürürlüğe girdiği tarihte vergi, fon ve paylar gibi ödenmemiş borçları merkez bütçeden mahsup edilerek terkin edilecek ve bu kapsamda feri alacak hesaplamaları yapılmayacak. BOTAŞ’ın, yeni düzenleme sonrası ödemesi gereken her türlü yükümlülük de benzer şekilde terkin edilecek. Mahsup işlemleri, merkezi bütçenin gelir ve gider hesaplarını etkilemeyecek.

ÖZEL TÜKETİM VERGİSİ YENİ DÜZENLEME

Yeni düzenlemeler ile özel tüketim vergisine ek olarak değerli taşlar gibi yeni malların vergi oranları eklenecek. Buna bağlı olarak, değeri artırılmış olan mallara yüzde 20 oranında ÖTV uygulanacak ve bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi izleyen iki ay içinde gerçekleşecek.

DEFTERDARLIĞIN GÖREVLERİ

Defterdarın görev ve sorumlulukları da yeniden düzenleniyor. Defterdar, bulunduğu ilde Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın en büyük memuru olarak görev yapacak ve teşkilatın işleyişinden sorumlu olacak.

SOSYAL SİGORTALARDA DÜZENLEMELER

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na yapılan yeniliklerle, bazı yardımlar ve ödemeler gibi olgular prime esas kazanç olarak kabul edilmeyecek ve her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.

KURUMLAR VERGİSİ İLE İLGİLİ DEĞİŞİKLİKLER

Son olarak, kurumlar vergisi çerçevesinde şans ve bahis oyunlarına ait giderlerin kabul edilmeyeceği bilgisi verildi. Bedelli askerlik ücretine de yüzde 25 oranında artış yapılması planlanıyor. Ayrıca, afet bölgelerinde konut ve iş yerleri için borçlandırmalarda indirimler uygulanacak ve bu kapsamda proje bedellerine belirli oranlarda indirim yapılması planlanıyor.