İran’ın füzeleri bitmiyor, İsrail’in savunma füzeleri tükeniyor

İsrail, dört haftadır aralıksız devam eden İran bombardımanları karşısında en yetenekli savunma silahlarının stoklarını korumak amacıyla, üst düzey füze önleyicilerinin kullanımını kısıtlamaya başladı.

İran’ın iki balistik füzesi, İsrail’in daha az gelişmiş mühimmatın modifiye edilmiş versiyonlarıyla önlemeye çalışıp başarısız olmasının ardından, Dimona ve Arad kasabalarına doğrudan isabet etti.

İsrail, Perşembe günü de endişe verici bir bombardımanla karşı karşıya kaldı; İsrailliler sürekli sirenlerin çaldığını ve ülke genelinde birçok füzenin isabet ettiğini bildirdi.

The Wall Street Journal’ın haberine göre İsrail, savaşta ve geçen Haziran ayındaki İran ile olan çatışmada balistik füzeleri düşürmek için en üst düzey Arrow önleyicilerini başarıyla kullandı. Son zamanlarda, roketleri ve daha kısa menzilli balistik füzeleri düşürmek için tasarlanmış olan Davud’un Sapanı sisteminin geliştirilmiş versiyonlarını, daha büyük ve daha uzun menzilli çeşitleri önlemek için kullanıyor; ancak sonuçlar karışık.

İsrail’in Dimona kasabasında hasar büyük.

Daha düşük kapasiteli mühimmat kullanma kararı, bölgedeki orduların İran’ın seri üretilen füzeleri ve insansız hava araçlarından gelen saldırıları püskürtmek için pahalı ve üretimi zor silahları tüketmeleri nedeniyle karşı karşıya kaldıkları baskıyı yansıtıyor.

ABD ve İsrail, İran’ın füze fırlatma kabiliyetinin büyük bir kısmını etkisiz hale getirdi, ancak tamamını değil; bu da savaşı kısmen hangi tarafın füzelerinin önce tükeneceğini görmek için bir yarışa dönüştürdü.

ABD merkezli Füze Savunma Birliği’nde kıdemli analist olan Tal Inbar, “Her türden füze önleyici sayısı sınırlıdır,” dedi. “Çatışmalar devam ettikçe bu sayı azalır. Ve azaldıkça, ne kullanılacağına dair daha dikkatli hesaplamalar yapmak zorundasınız.”

İran, savaşın başlangıcından bu yana İsrail’e 400’den fazla füze ve yüzlerce insansız hava aracı fırlattı. Sayılar ilk günlerde daha yüksek olsa da, son haftalarda saldırılar nispeten sınırlı kaldı; buna ek olarak Hizbullah’ın her gün İsrail’e onlarca füze fırlatması da ek bir zorluk oluşturuyor.

Bir İran füzesi kalıntısı.

Gelen her füze için yetkililer, füzenin ıssız bölgelere düşmesine izin verip vermeyeceklerine veya hangi sistemle vuracaklarına karar vermek zorundalar. Ayrıca, önümüzdeki günlerde ortaya çıkabilecek tehditleri karşılamak için stokları korumayı da göz önünde bulundurmak zorundalar. İsrail’in, büyük ölçüde ABD ile birlikte geliştirdiği çok katmanlı hava savunma sistemi, farklı tehdit türleriyle mücadele etmek üzere tasarlanmış farklı mühimmatlar kullanıyor.

The Wall Street Journal gazetesi İsrail’in hava savunma sistemlerini böyle anlattı.

Alt kademede, her biri on binlerce dolara mal olan kısa menzilli roketleri düşürmek için kullanılan Demir Kubbe (Iron Dome) var; bunu, uzun menzilli roketlere, taktik balistik füzelere ve seyir füzelerine karşı kullanılabilen Davud’un Sapanı (David’s Sling) takip ediyor.

Üst kademede ise, Dünya atmosferini terk eden uzun menzilli balistik füzeleri önleyen ve dünyanın en iyi füze savunma mühimmatları arasında yer aldığı söylenen Arrow 3 bulunuyor. Arrow 2 olarak bilinen daha önceki bir versiyonu ise orta ve uzun menzilli füze tehditlerine karşı hala kullanılıyor.

İsrail, Haziran ayındaki savaş nedeniyle azalan Arrow füze stoklarıyla mevcut çatışmaya girdi.

Hava savunma sistemleri, radarlar gibi sensörlere dayanarak gelen ateşin yörüngesini tahmin ediyor ve operatörlerin hangi önleyici füzeleri kullanması gerektiğini öneriyor.

İsrail, alt kademe önleyici füzelerini daha uzun menzilli füzelerden gelen tehditlerle başa çıkabilecek şekilde daha yetenekli hale getiren yazılım güncellemeleri de dahil olmak üzere değişikliklerle kendine daha fazla seçenek sunmaya çalıştı.

Davud’un Sapanı, İran’la savaştan hemen önce menzilini genişletmek için bir dizi geliştirme ve testten geçti.

İsrail’in hava ve füze savunma kuvvetlerinin eski komutanı ve yedek tuğgeneral Ran Koçav, “Bunu üst kademeye yaymaya ve önlemeyi yerden olabildiğince uzaklaştırmaya çalışıyoruz,” dedi. “Bazı alanlarda iyi çalışıyor, bazılarında ise çalışmıyor.”

Başlangıçta yaklaşık 72 kilometre menzildeki roketleri önlemek için geliştirilen Demir Kubbe sistemi, modernize edilerek artık füzeleri, daha uzun menzilli roketleri ve insansız hava araçlarını da düşürmek için kullanılıyor.

Arad kasabasında vurulan apartmanlar.

Koçav, “Bugün, yüzlerce kilometre menzildeki roketleri ve insansız hava araçlarını önlüyor,” dedi.

İran füzesinin İsrail’in ana nükleer tesisinin bulunduğu güneydeki Dimona şehrine isabet etmesi ve bir diğerinin de yakındaki Arad şehrindeki eski bir apartman bloğunun avlusuna düşmesi, ülke genelinde alarm zillerini çaldırdı.

Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Bahreyn gibi Körfez ülkeleri de benzer baskı altında ve ABD’den önleyici füzeler istiyorlar. Kapasite endişelerini gidermeye yardımcı olmak için ABD, İran’ın Şahed’leri gibi daha alçak ve daha yavaş uçan tehditleri vurabilen insansız hava aracı karşıtı sistemlerle bölgeyi doldurdu.

Ancak dünya, tedarik konusunda sorunlarla karşı karşıya. Bunlar arasında, ABD müttefiklerini savunmak için kullanılan ABD Thaad sistemleri için gerekli olan önleyici füzeler, küresel stok kıtlığı ve uzun üretim döngüleri nedeniyle azalıyor. ABD’li yetkililere göre, Ürdün’de konuşlandırılan Thaad sistemlerinden en az biri İran’ın insansız hava aracı saldırısında hasar gördü.

Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’ndeki Füze Savunma Projesi Direktörü Tom Karako, “Son birkaç haftada yıllarca sürecek üretimi buharlaştırıyoruz,” dedi. “Yaklaşan görevlerin artmasıyla üretimi tamamen en üst düzeye çıkarsak bile, ki bunu yapmalıyız, yeni kullanılanların yerine yenilerini koymamız yıllar alacak.”

Analistler, İran’a karşı mücadele modelinin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını söyledi. Ukrayna gibi diğer savaş alanlarındaki savaşçıların, şu anda derinleşen kıtlıkların sonuçlarından etkilenmesi muhtemel.

Karako, “Bunlar kıt ulusal kaynaklar ve bunları dünyanın diğer bölgeleri için de kullanmamız gerekiyor,” dedi. “Bunu sürekli yapamayız.”