‘Flamingo’ testi: Tek ayak dengesi beden yaşının göstergesi

Yaş ilerledikçe saçtan cilde, hafızadan sindirime kadar pek çok şey değişiyor. Araştırmalar, bu değişimlerden birinin de denge yeteneğinde ortaya çıktığını gösteriyor. Özellikle tek ayak üzerinde durma süresinin, biyolojik yaşlanmayı anlamada dikkat çekici bir gösterge olabileceği belirtiliyor.

2023’te yayımlanan bir çalışmada araştırmacılar, tek ayak üzerinde dururken devreye giren denge ve kas kontrolünün yaşla birlikte en erken gerileyen beceriler arasında yer aldığını ortaya koydu.

Çalışmada özellikle 65 yaş sonrasında belirgin bir düşüş görüldü. Pek çok ileri yaştaki katılımcının bu pozisyonda iki saniyeden uzun süre kalmakta zorlandığı aktarıldı.

Araştırmacılar tek ayak üzerinde durma süresinin kadın ve erkeklerde sinir-kas sistemindeki yaşlanmayı gösteren güvenilir bir ölçü olabileceğini vurguladı. Bu testin aynı zamanda kırılganlık, bağımsız hareket edebilme ve düşme riski açısından da değerli bir gösterge olduğuna dikkat çekildi.

İngiltere’de NHS de bu konuda yaş gruplarına göre bir denge ölçütü paylaştı. Buna göre kişinin tek ayak üzerinde ne kadar süre dengede kalabildiği, genel sağlık ve kondisyon hakkında fikir verebiliyor.

Kurallar neler?

Test oldukça basit uygulanıyor.

Kişi bir ayağını yerden kaldırıyor, başka bir yerden destek almıyor, gözleri açık kalıyor ve ellerini kalçasında tutuyor. Süre ayak yerden kesildiği anda başlıyor. Ayağın yeniden yere değmesi ya da ellerin kalçadan ayrılmasıyla test sona eriyor.

Uzmanlara göre bu küçük deneme özellikle ileri yaşlarda denge sorunlarını erken fark etmek açısından önemli olabilir. Çünkü denge kaybı, yalnızca düşme riskini değil, genel fiziksel kapasitedeki azalmayı da işaret edebiliyor.

18-39 yaş: 43 saniye

18 ile 39 yaş arasındaki kişilerin tek ayak üzerinde yaklaşık 43 saniye durabilmesi bekleniyor. Bu yaş grubunda kas gücü ve koordinasyon genellikle daha yüksek olduğu için sürenin uzun olması normal kabul ediliyor.

Yetkililer, beklenen sürenin altında kalan kişilerin ilerleyen yıllarda sağlık sorunlarına daha açık hale gelebileceğini belirtiyor. Yetkililere göre ‘flamingo testi’ sayesinde kişiler, risk altında olup olmadıklarını hızlı ve pratik biçimde kendileri de görebiliyor. Denge süresi düşük çıkanlar içinse düzenli hareket, yürüyüş, basit denge egzersizleri ve güç çalışmaları öneriliyor.

40-49 yaş: 40 saniye

40 ile 49 yaş arasında beklenen süre 40 saniye olarak belirtiliyor. Aradaki fark küçük görünse de uzmanlar, yaş ilerledikçe denge süresindeki kademeli azalmanın doğal olduğunu söylüyor.

Bu dönemde masa başı yaşam, hareketsizlik, fazla kilo, kas kaybı ve eklem sorunları gibi etkenler de denge performansını olumsuz etkileyebiliyor. Bu nedenle testte çıkan sonuç, kişinin genel hareket kabiliyeti hakkında da fikir verebilir.

15 50-59 yaş: 37 saniye

50 ile 59 yaş arasında tek ayak üzerinde yaklaşık 37 saniye durabilmek hedef olarak gösteriliyor. Bu yaş grubunda denge performansındaki gerileme daha görünür hale gelebiliyor.

Öte yandan dikkat çeken başka bir araştırma da var. British Journal of Sports Medicine’da yayımlanan bulgulara göre orta ve ileri yaş döneminde tek ayak üzerinde 10 saniye duramamak sonraki 10 yıl içinde herhangi bir nedene bağlı ölüm riskinin neredeyse iki katına çıkmasıyla ilişkilendirildi.

Bu, testin tek başına teşhis koyduğu anlamına gelmiyor. Ancak uzmanlar, bu sonucun genel sağlık durumuna dair güçlü bir uyarı işareti sayılabileceğini belirtiyor.

60-69 yaş: 30 saniye

60 ile 69 yaş arasında beklenen süre 30 saniyeye düşüyor. Bu yaşlarda dengeyi korumak artık yalnızca kondisyon değil, günlük yaşam güvenliği açısından da daha kritik hale geliyor.

Uzmanlar düzenli hareket etmenin burada büyük fark yarattığını söylüyor. Gün içinde daha fazla hareket etmek, yalnızca kasları ve eklemleri değil, ruh sağlığını da destekliyor. Ayrıca yürüyüş grupları, hafif egzersiz sınıfları ve topluluk aktiviteleri sayesinde sosyal hayatın da güçlenebileceği ifade ediliyor.

70-79 yaş: 18 saniye, 80 yaş üstü: 5 saniye

70 ile 79 yaş arasında tek ayak üzerinde yaklaşık 18-19 saniye durabilmek bekleniyor. 80 yaş ve üzerinde ise bu sürenin 5 saniyenin biraz üzerinde olması yeterli kabul ediliyor.

Bu yaşlarda sürenin kısalması doğrudan kötü sağlık anlamına gelmese de düşme riskinin daha dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini gösterebilir. Özellikle baş dönmesi, bacaklarda güçsüzlük, uyuşma ya da yürümede zorlanma gibi belirtiler varsa uzman görüşü almak önem taşıyor.

Basit görünen bu test aslında vücudun genel durumuna açılan küçük bir pencere olabilir. Tek ayak üzerinde ne kadar durabildiğiniz; kas gücünüz, dengeniz ve yaş alma hızınız hakkında düşündüğünüzden daha fazla şey anlatıyor olabilir.

Haberle ilgili daha fazlası:BAKMADAN GEÇME!