Derişim, Birimler ve Günlük Hayattan Örnekler Cevapları
- Sınıf Kimya dersinde MEB yayınları 171. sayfadaki “Konuya Başlarken” bölümünde yer alan açıklamalar ve soruların cevapları özetlenmektedir. Ürün etiketlerinde farklı birimlerin kullanılmasının nedeni, maddelerin fiziksel özelliklerinin ve kullanım amaçlarının farklı olmasıdır. Kolonya hacimce yüzde etil alkol miktarını (%80 gibi), serum fizyolojik kütlece %0,9 NaCl çözeltisini, beslenme referans değeri (BRD) günlük alınması gereken besin öğelerini yüzde olarak ifade eder. Kan tahlilleri mg/dL veya mmol/L gibi birimlerle ölçülürken, havuzlardaki klor miktarı ppm (mg/L) cinsinden belirtilir. Günlük tuz ihtiyacı derişim birimleriyle (molarite, yüzde derişim) ifade edilebilir. Farklı birimler sayesinde doğru, karşılaştırılabilir ve güvenli ölçümler sağlanır.
Derişim: Tanımı, Birimler ve Günlük Yaşamdan İlginç Örnekler
10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Cevapları | MEB Yayınları Sayfa 171 – Konuya Başlarken Cevapları
Ürün etiketlerinde farklı birimler kullanılmasının nedeni, maddelerin fiziksel özellikleri ve kullanım amaçlarının farklı olmasıdır.
Günlük tuz ihtiyacı derişim birimleriyle molarite veya yüzde derişim şeklinde ifade edilebilir.
Konuya Başlarken – Açıklamalar
Kolonya
Etil alkol, saf su ve aromatik yağlardan oluşan bir karışımdır.
Kolonyanın derecesi, hacimce yüzde etil alkol miktarını ifade eder. Örneğin %80 (80°) kolonya, 100 mL çözeltide 80 mL etil alkol bulunduğunu gösterir.
Serum Fizyolojik
Vücuttaki su–tuz dengesini korumak, ilaçları seyreltmek ve yaraları yıkamak için kullanılır.
Genellikle kütlece %0,9 NaCl içeren çözeltilerdir.
Beslenme Referans Değeri (BRD)
Günlük alınması gereken besin öğelerinin, ihtiyacın yüzde kaçını karşıladığını gösterir.
Vitamin, mineral ve proteinler için ürün etiketlerinde yüzde (%) olarak belirtilir.
Kan Tahlili
Vücuttaki mineral, vitamin, hormon ve çeşitli parametreleri ölçer.
Ölçümler mg/dL, mmol/L gibi uygun birimlerle ifade edilir (ör. sodyum: mmol/L).
Klorlama
Klor gazı veya bileşikleriyle suyun dezenfekte edilmesidir.
Havuzlarda serbest klor miktarı genellikle 0,3–0,6 ppm (mg/L) aralığında olmalıdır.
Soru–Cevaplar
Soru 1: Günlük hayatta karşılaştığınız ürün etiketlerinde madde miktarları farklı birimlerle ifade edilir. Bu durumun sebebi ne olabilir? Arkadaşlarınızla tartışınız.
Cevap: Farklı birimler, maddelerin yoğunluğu, fiziksel hâli, kullanım amacı ve ölçüm hassasiyetinin değişmesi nedeniyle kullanılır.
Sıvılar çoğunlukla mL veya L, katılar g veya mg, kimyasal değerlendirmelerde ise mol, mol/L (molarite), yüzde derişim gibi birimlerle ifade edilir. Böylece doğru, karşılaştırılabilir ve güvenli ölçüm sağlanır.
Soru 2: Dünya Sağlık Örgütü, günlük tüketilmesi gereken tuz miktarını 5 g olarak belirlemiştir. Bir insanın günlük tüketmesi gereken tuz miktarını derişim birimleriyle nasıl ifade edersiniz? Yukarıdaki bilgilerden yararlanarak açıklayınız.
Cevap: Tuz (NaCl) miktarı derişim birimleriyle molarite veya yüzde derişim şeklinde ifade edilebilir.
NaCl’nin mol kütlesi yaklaşık 58,5 g/mol olduğundan, 5 g NaCl ≈ 0,085 mol eder.
Bu miktar 1 L suda çözüldüğünde, çözeltinin derişimi yaklaşık 0,085 M olur.
Alternatif olarak, kütlece yüzde derişim kullanılarak da ifade edilebilir.
Yorum gönder