Plastik Ürünler Tarihe Karışıyor: Yeni Yönetmelik Yolda

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliği ile mücadelenin bir parçası olarak plastik çatal, bıçak, tabak, pipet ve kulak pamukları gibi tek kullanımlık ürünlerin piyasaya sürülmesini yasaklamayı planlıyor. Bu yönetmeliğin yıl sonuna kadar yürürlüğe girmesi hedefleniyor. Sıfır Atık Hareketi çerçevesinde, depozito yönetim sisteminin uygulanmasıyla içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik eden Bakanlık, çevre koruma konusundaki önemli adımlarını sürdürüyor.

HAZIRLIKLAR TAMAMLANDI

Geçtiğimiz yıl Bakanlık tarafından yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile birlikte Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusundaki yönetmelik hazırlıkları sona gelmiş durumda. Bu girişim, tek kullanımlık plastiklerin, deniz atıklarının ve mikroplastiklerin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla gerçekleştiriliyor. Ayrıca “AB Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi” ile uyum sağlanması da hedefleniyor.

PLASTİK ÜRÜNLER ARTIK YER ALMAYACAK

Bu kapsamda, çevreye zarar veren ve plastik kirliliğine yol açan tek kullanımlık plastik ürünlerin kullanımı sona erecek. Bunun arasında plastik çatal, bıçak, kaşık, yemek çubuğu, tabaklar, EPS-köpük gıda kapları, içecek kapları ve bardakların yanı sıra pipetler ve plastik çubuklu kulak pamukları da bulunuyor. Hazırlanan yönetmelik taslağının, kurumların görüşüne açılması planlanıyor ve düzenlemenin yıl sonunda yürürlüğe girmesi bekleniyor.

ATIK YÖNETİM MALİYETİNDE TASARRUF SAĞLANACAK

Tek kullanımlık plastik ürünlerin piyasadan kaldırılması ile birlikte yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salınımı engellenecek ve yaklaşık 1,5 milyar lira değerinde atık yönetim maliyetinde tasarruf sağlanacak.

ALTERNATİFLER DOĞA DOSTU OLACAK

Tek kullanımlık plastik ürünlerine alternatif olarak cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu materyaller sunulacak. İlerleyen dönemlerde, plastikten yapılmış bazı içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri ve ıslak mendillerin tüketiminin azaltılması amacıyla kısıtlamalar ve işaretleme gibi ek tedbirlerin uygulanması da hedefleniyor.

PLASTİK TÜKETİMİ ARTTI

Bakanlık, yeni yönetmelik taslağı için TÜİK ile iş birliği yaparak vatandaşların tek kullanımlık plastikikler hakkındaki tutumlarını araştırdı. Araştırmanın sonuçlarına göre, vatandaşların yüzde 77,65’i günlük hayatlarında tek kullanımlık plastikleri daha az kullanmayı destekliyor. Yüzde 72,52’si bu ürünlerin daha az satın alınmasını istiyor. Ayrıca, katılımcıların büyük çoğunluğu (yüzde 76,40) bazı tek kullanımlık ürünlerin kısıtlanmasını faydalı buluyor ve yüzde 60,02’si bu ürünlerin yasaklanmasını destekliyor.

Türkiye’de 2022 yılı itibarıyla, 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu rakam içinde 2 bin 858 ton kulak pamukları, 32 bin 406 ton çatal kaşık, 25 bin 584 ton tabak, 10 bin 234 ton pipet, 5 bin 117 ton plastik karıştırıcı, 63 bin ton gıda kabı, 120 bin ton plastik bardak ve 155 bin 935 ton plastik içecek şişesi yer alıyor. Tek kullanımlık plastik ürün tüketiminin gelecekte daha da artması bekleniyor.