10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 105 Cevapları MEB Yayınları (Kontrol Noktası)

MEB Yayınları 10. Sınıf Kimya ders kitabının 105. sayfasındaki kontrol noktası sorularının çözümleri özetlenmektedir. İlk soruda, glikozun yanma tepkimesi sonucu oluşan CO₂ gazının hacmi, ideal gaz yasası kullanılarak 2952 mL olarak hesaplanıyor. İkinci soruda ise, ideal gaz denklemini uygulamalı gösteren bir bilgisayar oyununda, balonun patlamadan çıkışa ulaşması için izlenmesi gereken en uygun yol belirleniyor: “1,5 atm → 546 °C → 0,5 mol → 3 atm → 273 °C”. Bu rotanın her adımındaki hacim hesaplamaları yapılıyor ve diğer olası yolların neden uygun olmadığı açıklanıyor. Kimya ders kitabı, glikoz yanma tepkimesi, ideal gaz denklemi, CO₂ gazı hacmi, basınç, sıcaklık, mol sayısı gibi semantik anahtar kelimeler kullanılmıştır.

10. Sınıf Kimya 105. Sayfa Cevapları: MEB Yayınları Kontrol Noktası (SEO Uyumlu)

10. Sınıf Kimya Ders Kitabı Sayfa 105 Cevapları MEB Yayınları – Kontrol Noktası


1. Soru – Glikozun yanma tepkimesi aşağıdaki gibidir:
C₆H₁₂O₆(s) + 6O₂(g) → 6CO₂(g) + 6H₂O(s)

Tepkimede 3,6 g glikoz kullanıldığında 27 °C sıcaklıkta ve 1 atm basınçta üretilen CO₂ gazının hacmi kaç mL’dir?
(H: 1 g/mol, C: 12 g/mol, O: 16 g/mol)


Cevap:

Önce glikozun mol sayısı hesaplanır.
M(C₆H₁₂O₆) = (6×12) + (12×1) + (6×16) = 180 g/mol
n = m / M = 3,6 / 180 = 0,02 mol

Tepkimeye göre 1 mol glikozdan 6 mol CO₂ elde edilir.
0,02 mol glikozdan → 6 × 0,02 = 0,12 mol CO₂ oluşur.

İdeal gaz denklemine göre:
P·V = n·R·T
T = 27 + 273 = 300 K, P = 1 atm, R = 0,082 L·atm/mol·K
V = (0,12 × 0,082 × 300) / 1 = 2,952 L = 2952 mL

Sonuç: 3,6 g glikoz yandığında 27 °C ve 1 atm basınçta 2952 mL CO₂ gazı oluşur.


2. Soru – Bir öğrenci ideal gaz denklemini uygulamalı göstermek için bir bilgisayar oyunu tasarlamaktadır.

Oyun Kuralları:

  • Oyun 2×5 karelik bir platformda oynanır.
  • Her karede farklı basınç (P), sıcaklık (T) veya mol sayısı (n) değerleri vardır.
  • Her adımda yalnızca sağa veya çapraza ilerlenebilir.
  • Balon 56 L hacme ulaştığında patlar.
  • Amaç: 0 °C, 1 atm, 1 mol gazın 56 L’ye ulaşmadan çıkışa ulaşmasıdır.

a) Balonun patlamadan çıkışa ulaşabilmesi için izlenecek yol:

➡️ 1,5 atm → 546 °C → 0,5 mol → 3 atm → 273 °C

Bu yol seçildiğinde balonun hacmi hiçbir adımda 56 L’yi geçmez ve patlamaz.


b) Seçilen yolun her adımındaki hesaplamalar:

Başlangıç koşulları: n = 1 mol, P = 1 atm, T = 273 K → V₀ = 22,4 L

1️⃣ 1,5 atm:
V₁ = 22,4 × (1 / 1,5) = 14,9 L

2️⃣ 546 °C (819 K):
V₂ = 14,9 × (819 / 273) = 44,8 L

3️⃣ 0,5 mol:
V₃ = 44,8 × (0,5 / 1) = 22,4 L

4️⃣ 3 atm:
V₄ = 22,4 × (1,5 / 3) = 11,2 L

5️⃣ 273 °C (546 K):
V₅ = 11,2 × (546 / 819) = 7,5 L

Sonuç: Hiçbir adımda 56 L aşılmadığı için balon patlamadan güvenli şekilde çıkışa ulaşır.


c) Diğer yolların seçilmemesinin nedeni:

Bazı yollar balonun 56 L sınırını aşarak patlamasına neden olur:

0,5 atm → 546 °C:
V = 22,4 × (819 / 273) / 0,5 = 134,4 L → Balon patlar ❌

1,5 atm → 819 °C:
V = 22,4 × (1092 / 273) / 1,5 = 59,7 L → Balon patlar ❌

1,5 atm → 546 °C → 2 mol:
V = 44,8 × 2 = 89,6 L → Balon patlar ❌

Bu nedenle 1,5 atm → 546 °C → 0,5 mol → 3 atm → 273 °C rotası en uygun ve güvenli yoldur.

Yorum gönder