5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Bir İp Bul, Oyuna Başla! Metni Cevapları

MEB Yayınları tarafından hazırlanan 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı içinde yer alan “Bir İp Bul, Oyuna Başla!” metni, Oyun Dünyası Teması kapsamında öğrencilerin okuma, anlama, çıkarım yapma ve düşüncelerini ifade etme becerilerini geliştirmeye yönelik hazırlanmış metinlerden biridir. Metin, oyunların çocukların dünyasındaki önemini ve basit araçlarla bile eğlenceli oyunlar kurulabileceğini vurgulamaktadır.

Bu sayfada, 5. Sınıf Türkçe 1. Kitap Bir İp Bul, Oyuna Başla! metni soruları ve cevapları, ders kitabındaki sıraya uygun biçimde ele alınmıştır. 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47 ve 48. sayfalarda yer alan tüm etkinlikler, öğrenci seviyesine uygun, açık ve anlaşılır cevaplarla hazırlanmıştır.

Hazırlanan içerik; öğrencilerin çalışmalarını kontrol edebilmesi, velilerin çocuklarına rehberlik edebilmesi ve öğretmenlerin ders tekrarlarında kullanabilmesi amacıyla oluşturulmuştur. Metin ve etkinlik cevapları, MEB müfredatına uygun olup sade, düzenli ve anlaşılır bir anlatımla sunulmuştur.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 37 Cevabı

Keşif Yolculuğu

› İp oyunlarından hangilerini biliyorsunuz? Siz bunlardan hangilerini oynamayı daha çok seviyorsunuz?

İp oyunlarından ip atlama, uzun ip, çevirmece ve ritimli ip oyunlarını biliyorum.
Bunlar arasında en çok ip atlamayı seviyorum. Çünkü hem eğlenceli hem de hareketli bir oyun olduğu için beni daha enerjik hissettiriyor.

› Yazı yazarken büyük harfleri hangi amaçlarla kullanıyorsunuz?

Yazı yazarken büyük harfleri cümlenin başında, özel adlarda, kişi ve yer adlarında, kısaltmalarda ve özel anlam taşıyan kelimelerde kullanıyorum.
Bu sayede yazım kurallarına uygun ve daha anlaşılır metinler yazıyorum.

BİR İP BUL, OYUNA BAŞLA

Kimi zaman sizin de içiniz kıpır kıpır oluyor mu? Belki de oyunlar oynamak, hoplayıp zıplamak istiyorsunuz. Böyle durumlarda size yardımcı olacak birkaç oyun fikriyle geldik. Üstelik bahsedeceğimiz oyunların tümü için gerekli tek bir malzeme var: ip.

Atlama ipi, halat, örgü ipi ve daha nicesi… Bu iplerle oynanan oyunlardan bir ya da birkaçını biliyorsunuzdur. Bu oyunları oynayıp eğlenceli zaman geçirmenin de hoşunuza gittiğini düşünüyoruz. Üstelik sadece oyunlar değil, bir iple yapabileceğiniz birçok aktivite var. İp baskı yapabilir, örgü örebilir, sağlam bir ağaç dalına basit bir salıncak kurarak sallanabilirsiniz.

Halat çekme oyununu pek çoğunuz biliyordur. Bu oyunu kalabalık bir ortamda oynamak oldukça keyifli olabilir.

Oyunu bilmeyenler için nasıl oynandığını anlatalım.

Oyun için sağlam bir halata gereksinim var. Öncelikle iki takım kurulur ve takımlar ipin iki ucuna ayrılır. Ortada bir sınır çizgisi belirlenir. Amaç, takımların ipi kendi tarafına çekip rakip takımın tüm oyuncularının bu sınırı geçmesini sağlamak.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 38 Cevabı

Hazır halattan bahsetmişken halatla oynayabileceğiniz bir diğer oyun: ip çevirme. Bu oyunu herhangi bir atlama ipiyle de oynayabilirsiniz. Oyunu en az 5 oyuncuyla oynamanızı öneririz. Ortada ipi çevirecek bir oyuncu belirlenir. Diğer oyuncular ip çeviricinin çevresinde, ipin yetişebileceği uzaklıkta bir çember oluşturur ve çember üzerinde yerleri işaretlenir, ip çevirici, elinde ipi tutarak bulunduğu yerde dönmeye başlar. Oyuncular, çevrilen ipe değmemek için olduğu yerde zıplar. Kim ipe değerse ortaya geçer ve ip çevirici olur.

Daha fazla hareket etmek, rekabeti biraz daha artırmak istiyorsanız ip atlamalı bayrak koşusunu deneyebilirsiniz. Tabii bu oyunda birbirinize bayrak yerine atlama ipi teslim edeceksiniz.

Önce eşit sayıda oyuncudan oluşan takımlar oluşturulur. Ardından yarış alanının sınırları belirlenir. Oyuncular, başlangıç çizgisinde takımlar hâlinde sıraya geçer, işaretle birlikte ilk sıradaki oyuncular koşar adımlarla ip atlayarak yarış alanının diğer ucuna gidip başlangıca geri döner.

Burada ipi, sıradaki takım arkadaşına teslim edip sıranın arkasına geçerler, ikinci oyuncularda karşıya gidip başlangıca döner ve oyun bu sırayla devam eder. İlk önce hangi takım koşuyu tamamlarsa o takım yarışı kazanır.

Şimdi biraz da engelleri aşarak hedefe ulaşmak isteyenler için lazer oyunundan bahsedelim. Lazer oyununda halat ya da atlama ipi değil, kalın örgü ipleri kullanılır. Ayrıca iplerin karşılıklı bağlanabileceği bir ortama gereksinim var. Bol ağaçlı bir bahçe bunun için uygun olabilir. Ağaçlara

ipler karmaşık bir biçimde bağlanır. İplerin sonuna bir hedef konulur ve iplere değmeden aralarından geçerek hedefe ulaşmaya çalışılır.

Bu oyunu bir arkadaşınızla oynarken süre tutup hedefe kimin daha kısa sürede ulaştığını ölçebilirsiniz.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 39 Cevabı

Kedi beşiği, ayatori ya da ip oyunu… Hangi adı tercih edeceğiniz size kalmış. Ancak bu oyunda iplere dolanacağınız kesin! Karşılıklı iki kişiyle oynanan bu oyunda amacınız ipi sırayla farklı biçimlere sokmak. Ancak ipiniz düğüm olduğunda yani artık farklı biçimler yapamadığınızda oyun biter. Bu nedenle hamlelerinizi önceden düşünmeniz ve devamlılığı sağlamanız gerekir.

Oyunu oynamak için 1 metre uzunluğundaki ip, uçlarından bağlanır. Oyunculardan biri, ellerini bağlanan bu ipin arasından geçirir. Sağ elini ipin sol kenarından ve ardından sol elini ipin sağ kenarından dıştan içe doğru geçirip geri çeker. Avuçlarının çevresini saran iplerin altından karşı elinin orta parmağını geçirip ellerini tekrar geriye doğru çeker. Böy- lece oyunun başlangıcı yapılmış olur. Buradan sonrası sizin hamlelerinize bağlı!
(…)

Sadece birkaç iple bile güzel zaman geçirilebiliyor, değil mi? Siz iple oynanan başka oyunlar biliyor musunuz?

Merve Çelik

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 40 Cevabı

1. Etkinlik

Belirlediğiniz kelime ve kelime gruplarının anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten bularak yazınız. Tahminlerinizin doğruluğunu kontrol ediniz.

• Rekabet
  Tahmini anlamı: Yarışma, üstün gelme isteği.
  TDK anlamı: Aynı amacı güden kimseler arasındaki yarış.
• Aktivite
  Tahmini anlamı: Yapılan hareketli etkinlik.
  TDK anlamı: Etkinlik, hareket.
• Hamle
  Tahmini anlamı: Oyunda yapılan hareket.
  TDK anlamı: Bir oyunda yapılan düzenli hareket.

2. Etkinlik

Metinde en çok tekrar eden ve metnin konusunu destekleyen kelimeler:

• İp
• Oyun
• Oyuncu
• Takım
• Hareket

Bu kelimeler metnin içeriğiyle doğrudan ilişkilidir. Çünkü metin, ip kullanılarak oynanan oyunları, bu oyunların kurallarını ve oyuncuların hareketli bir şekilde eğlenmesini anlatmaktadır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 41 Cevabı

3. Etkinlik

Okuduğunuz metinden ve deneyimlerinizden hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.

1. Metinde hangi oyunlardan bahsedilmektedir? Siz bunlardan hangilerini oynuyorsunuz?

Metinde halat çekme, ip çevirme, ip atlamalı bayrak koşusu, lazer oyunu ve kedi beşiği oyunlarından bahsedilmektedir.
Ben ip atlama ve halat çekme oyunlarını oynuyorum.

2. “Kedibeşiği” adlı oyunda neden hamlelerimizi önceden düşünmeliyiz?

Çünkü yanlış bir hamle yapıldığında ip düğümlenir ve oyun sona erer.
Bu nedenle oyunun devam edebilmesi için hamlelerin önceden planlanması gerekir.

3. Metinde anlatılanlarla sizin oynadığınız ip oyunlarının benzer ve farklı yönleri nelerdir?

Benzer yönü, ip kullanılarak oynanması ve eğlenceli olmasıdır.
Farklı yönü ise metindeki bazı oyunların daha kalabalık gruplarla ve belirli kurallarla oynanmasıdır.

4. Metinden hareketle kuralların bir oyun için neden önemli olduğunu açıklayınız.

Kurallar, oyunun düzenli ve adil bir şekilde oynanmasını sağlar.
Kurallar olmazsa oyun karışır ve eğlenceli olmaktan çıkar.

5. Metinde verilen oyun isimlerini oyunların içeriğine uygun buluyor musunuz? Neden?

Evet, oyun isimlerini uygun buluyorum.
Çünkü oyun isimleri, oyunun nasıl oynandığı ve içeriği hakkında fikir vermektedir.

4. Etkinlik

a. Metinden iki oyun belirleyerek oyunlarla ilgili istenen bilgileri yazınız.

1. Oyun

• Oyun Adı: Halat Çekme
• Oyuncu Sayısı: İki takımdan oluşan kalabalık bir grup
• Oyunun Aracı: Halat
• Oyunun Amacı: İpi kendi tarafına çekerek rakip takımın belirlenen sınırı geçmesini sağlamak

2. Oyun

• Oyun Adı: Kedi Beşiği
• Oyuncu Sayısı: İki kişi
• Oyunun Aracı: İp
• Oyunun Amacı: İpi farklı şekillere sokarak oyunu sürdürmek ve ip düğümlenmeden yeni şekiller oluşturmak

b. Metinden iki oyun belirleyerek oyunlarla ilgili istenen bilgileri yazınız.

Bu etkinlikte metinde anlatılan oyunlardan iki tanesi seçilerek,
oyunların oyuncu sayısı, kullanılan araçlar ve amaçları belirlenmiştir.
Seçilen oyunlar, metindeki bilgiler dikkate alınarak açıklanmıştır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 42 Cevabı

5. Etkinlik

a. Ailenizle ev dışında yaptığınız etkinlikleri aşağıdaki alanlara yazınız.

b. Yazdığınız etkinliklerden en çok keyif aldığınız etkinliği belirleyiniz.

Seçtiğim Etkinlik: Ailemle pikniğe gitmek

1. Hangi sıklıkla bu etkinliği yapıyorsunuz?

Havalar uygun olduğunda ayda bir veya iki kez pikniğe gidiyoruz.

2. Etkinlikte neler yaparsınız?

Birlikte yemek yiyoruz, oyunlar oynuyoruz, yürüyüş yapıyoruz ve sohbet ediyoruz.

3. Bu etkinlikte özel bir görev veya sorumluluğunuz oluyor mu?

Evet, sofrayı hazırlamaya yardım ediyorum ve çöpleri topluyorum.

4. Bu etkinliği yaparken ne tür duygular hissediyorsunuz?

Mutlu, huzurlu ve rahat hissediyorum.

5. Bu etkinliği diğerlerinden daha fazla sevmenizin sebebi nedir?

Ailemle birlikte vakit geçirdiğim için ve doğayla iç içe olduğum için bu etkinliği daha çok seviyorum.

c. Ailenizle geçirdiğiniz özel bir günü anlatan konuşma yapınız.

Geçen yaz ailemle birlikte pikniğe gitmiştik. Sabah erkenden yola çıktık.
Doğada kahvaltı yaptık, oyunlar oynadık ve bol bol sohbet ettik.
Herkes çok mutluydu. O gün ailemle geçirdiğim en güzel günlerden biriydi.

ç. Konuşma sonrası değerlendirme yapınız.

• Konuşmanızı yaparken en çok nerede zorlandınız?

Bazı olayları sırasıyla anlatırken zorlandım.

• Konuşurken neler hissettiniz? Bunlar konuşma sürecinizi etkiledi mi?

Başta heyecanlandım ama konuşmaya devam ettikçe rahatladım. Heyecanım konuşmamı biraz etkiledi.

• Sizce öğretmeniniz konuşmanızda en çok neyi beğenmiş olabilir?

Duygularımı açık bir şekilde anlatmamı beğenmiş olabilir.

• Bir sonraki konuşmanızda neleri düzenlemeniz gerektiğini not ediniz.

Daha akıcı konuşmaya ve olayları sırayla anlatmaya dikkat etmeliyim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 43 Cevabı

6. Etkinlik

a. Aşağıdaki cümlelerde yer alan virgüllerin hangi amaçla kullanıldığını belirleyiniz.

b. Virgülün kullanımı ile ilgili oluşturduğunuz kurallar için birer örnek yazınız.

1. kural için örneğim:

Sevgili arkadaşlarım, bugün sizlere bir hikâye anlatacağım.

2. kural için örneğim:

Çantamda kalem, silgi, defter ve kitap vardı.

3. kural için örneğim:

Koşmak, koşmak, durmadan koşmak istiyordu.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 44 Cevabı

7. Etkinlik – İstasyon Tekniği (Nokta ve Virgül)

İstasyonlara başlamadan önce:

• Grubumuz: 3 kişi (Ben + 2 arkadaşım)
• Gözlemciler: Her istasyonda 1 gözlemci
• Süre: Her istasyonda 3 dakika
• Amaç: Nokta ve virgülün işlevlerini örneklerle öğrenmek ve ürün oluşturmak

1. İstasyon: Afiş İstasyonu (Nokta ve Virgül)

AFİŞ BAŞLIĞI: Nokta (.) ve Virgül (,) Nerede Kullanılır?

• Nokta (.)
  • Cümle sonunda kullanılır: Bugün oyun oynadık.
  • Kısaltmalarda kullanılır: Dr. Ali
  • Sıra bildiren sayılarda kullanılır: 5. sınıf
• Virgül (,)
  • Hitap sözlerinden sonra kullanılır: Sevgili arkadaşlarım, sizi dinliyorum.
  • Sıralı kelimeleri ayırır: Kalem, silgi, defter aldım.
  • Tekrarlanan kelimeleri ayırır: Koş, koş, durma!

AFİŞ NOTU: Nokta “bitirir”, virgül “ayırır”.

2. İstasyon: Broşür İstasyonu (Nokta ve Virgül)

BROŞÜR BAŞLIĞI: Nokta ve Virgül Rehberi

1) Nokta (.)

• Cümle bitince konur: Bugün çok eğlendim.
• Sıra sayılarında kullanılır: 1. ders
• Kısaltmalarda kullanılır: vb., Sn., Prof.

2) Virgül (,)

• Seslenme/hitaptan sonra konur: Canım annem, seni seviyorum.
• Liste yaparken kullanılır: Elma, armut, muz aldım.
• Anlamı güçlendirmek için tekrarda kullanılır: Düşün, düşün, yine düşün.

Kısa İpucu: Nokta durdurur, virgül nefes aldırır.

3. İstasyon: Slogan İstasyonu (Özgün Sloganlar)

• Nokta: “Cümleyi bitir, nokta koy, anlamı tamamla!”
• Virgül: “Sırala, ayır, karıştırma; virgülle yaz!”
• Nokta + Virgül: “Nokta durdurur, virgül düzen kurar!”
• Virgül: “Hitap ediyorsan unutma, virgül hemen yanında!”
• Nokta: “Bitti mi? Nokta koy, mesajın net olsun!”

Süreç Sonu: Afiş, broşür ve sloganlarımızı sınıf panosunda sergileriz.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 45 Cevabı

8. Etkinlik

a. Büyük harflerin benzer kullanımlarını gruplandırınız.

b. Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kuralları yazınız.

• Cümleler büyük harfle başlar.
• Kişi adları ve soyadları büyük harfle yazılır.
• Hayvanlara verilen özel adlar büyük harfle başlar.
• Ülke, şehir ve kurum adları büyük harfle yazılır.
• Tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle yazılır.
• Kişi adlarından sonra gelen saygı sözleri büyük harfle başlar.

c. Aşağıdaki cümleleri büyük harf ve noktalama işaretlerine dikkat ederek yeniden yazınız.

Aslı, Ceren ve Mehmet körebe oynuyor.

Okulumuzda 21 Haziran Salı günü Akıl Oyunları Turnuvası başlıyor.

Aysel, köpeği Fındık ile sahilde oynuyordu.

Çocuk Oyunları Şenliği için Azerbaycan Cumhuriyeti’ne gidiyoruz.

Okulumuza gelen Doktor Ahmet Bey, oyunların çocuklar için önemini anlattı.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 46 Cevabı

9. Etkinlik

a. Arkadaşlarınızla oynarken en çok eğlendiğiniz geleneksel oyun hangisidir? Söyleyiniz.

b. Karekodu okutarak “Türk Dünyası Çocuk Oyunları Birdirbir” adlı çoklu ortamı izleyiniz.

c. İzlediğiniz çoklu ortamda tanıtılan oyunları; oyunda kullanılan malzeme, kişi sayısı, kurallar açısından inceleyiniz. Aralarından iki oyun seçip incelediğiniz özellikler açısından benzerlik ve farklılıklarını aşağıda uygun yerlere not alınız.

ç. Aldığınız notları da kullanarak seçtiğiniz iki oyunu karşılaştıran bir konuşma yapınız.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 47 Cevabı

d. İzlediğiniz çoklu ortamdan yazı, ses, müzik, video, görsel gibi unsurlardan birini çıkarmanız gerekseydi hangisini çıkarırdınız? Nedeninizi yazınız.

10. Etkinlik

a. Karekodu okutarak “Oyun Dünyamız” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.

b. Tema sonunda yer alan “Dinleme/İzleme Becerisi Öz Değerlendirme Ölçeği”ni kullanarak dinleme/izleme sürecindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi tespit ediniz. Sonraki etkinliklerde bu yönlerinizi geliştirmeye çalışınız.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 48 Cevabı

b. Arkadaşınız Hatice’den gelen bu elektronik postaya aşağıdaki yönergeleri göz önünde bulundurarak bir cevap yazınız.

• “Kimden” bölümüne kendi elektronik posta adresinizi yazınız.

• Yazınıza yazma ortamınızı da dikkate alarak uygun selam ve hitap ifadeleriyle başlayınız. Uygun şekilde de sonlandırınız.

• Nezaket kurallarına uygun bir iletişim dili kullanınız.

• Vereceğiniz bilgilerin doğru ve güvenilir olmasına dikkat ediniz.

• Yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.