5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Bugün Bayram İzleme Metni Cevapları

5. sınıf Türkçe dersinde Geleneklerimiz temasında yer alan “Bugün Bayram” izleme metni, bayramların toplumumuzdaki yerini ve değerini anlatan önemli bir çalışmadır. İzleme metninde; paylaşma, yardımlaşma, büyükleri ziyaret etme, kültürel birlik ve beraberlik gibi bayramın temel anlamını yansıtan unsurlar ön plana çıkar. Öğrenciler bu içerik sayesinde hem geleneklerimizi daha iyi tanır hem de izlediklerini doğru şekilde anlama, yorumlama ve çıkarım yapma becerilerini geliştirir.

Bu içerikte, MEB Yayınları 5. Sınıf Türkçe 2. Kitap içinde bulunan “Bugün Bayram” izleme metninin 22-23-24-25-26-27-28-29. sayfalardaki tüm etkinlik ve sorularına yönelik cevaplar sayfa sırasına uygun biçimde hazırlanmıştır. Cevaplar, öğrenci seviyesine uygun olarak kısa, anlaşılır ve doğru şekilde yazılmıştır. Böylece etkinlikleri kolayca takip edebilir, ödev ve çalışmalarınızı hızlıca tamamlayabilirsiniz.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 22 Cevabı

KEŞİF YOLCULUĞU

Ülkemizde kutlanan dinî bayramları söyleyiniz.

• Cevap: Ülkemizde kutlanan dinî bayramlar Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı’dır.

Dinî bayramlarda büyüklerinizi ziyaret eder misiniz? Ziyaret ettiğinizde büyükleriniz sizi nasıl karşılarlar?

• Cevap: Evet, bayramlarda büyüklerimizi ziyaret ederiz. Büyüklerimiz bizi güler yüzle karşılar, bayramımızı kutlar, ikramda bulunur. Bazıları da çocuklara harçlık verir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 23 Cevabı

1. ETKİNLİK

a. “Bugün Bayram” adlı çizgi filmin anahtar kelimelerini belirleyerek aşağıya yazınız.
Cevap:

• Bayramlık
• Bayramlaşma
• Ziyaret
• El öpmek
• Şeker / ikram
• Harçlık
• Gelenek
• Saygı

b. Belirlediğiniz anahtar kelimelerin size çağrıştırdığı kelimeleri aşağıya yazınız. Yazdığınız kelimelerin anlam ilişkilerini inceleyiniz.
Cevap:

• Bayramlık → yeni kıyafet, temiz, özen
• Bayramlaşma → kutlama, iyi dilek, sevgi
• Ziyaret → akraba, komşu, büyükler
• El öpmek → saygı, sevgi, gelenek
• Şeker / ikram → misafir, tatlı, paylaşmak
• Harçlık → hediye, sevinç, çocuklar
• Gelenek → adet, kültür, bayram
• Saygı → nezaket, büyük, davranış

Anlam ilişkisi: Yazdığım kelimeler bayramın gelenek, saygı, paylaşma ve sevgi yönleriyle ilişkilidir. Bir kısmı bayramda yapılan davranışları (ziyaret, el öpmek), bir kısmı da bu davranışların duygusunu (sevgi, nezaket) anlatır.

2. ETKİNLİK

Aşağıdaki soruları izlediğiniz filmden hareketle sözlü olarak cevaplayınız.

1. Mahalledeki çocuklar bayramlıklarını görünce ne yapmışlardır?
Cevap: Bayramlıkların kendilerine küçük geldiğini fark edince şaşırmışlar ve ne yapacaklarını düşünmüşlerdir.

2. Kâmil’in, kıyafetleri değiştirme fikri neden kabul edilmemiştir?
Cevap: Basri amca alınan bayramlıkların beğenilmediğini sanıp üzülmesin diye kabul edilmemiştir.

3. Çocuklar Basri amcadan neden kaçmaktadır?
Cevap: Bayramlıkları giyemedikleri için mahcup olduklarından Basri amcaya görünmemek için kaçmaktadırlar.

4. Hayri, Sadettin Usta’ya şeker ikramını hatırlatmak için neler söylemektedir?
Cevap: Çayın şekerli olup olmadığını sorarak, “bebek için çok şeker” diyerek ya da “şekerleme yapsam” gibi sözlerle şeker ikramını dolaylı şekilde hatırlatmaktadır.

5. Çocuklar Basri amcaya yakalanınca yüzlerinde nasıl bir ifade belirmiştir? Bu durumda neler hissetmiş olabilirler?
Cevap: Yüzlerinde mahcup ve üzgün bir ifade belirmiştir. Utanmış, kendilerini kötü hissetmiş ve Basri amcayı kırdıklarını düşünmüş olabilirler.

6. Bayramlar, insanlar arası ilişkileri nasıl güçlendirir? Örneklerle açıklayınız.
Cevap: Bayramlarda insanlar büyüklerini, akrabalarını ve komşularını ziyaret eder. Birbirine ikramda bulunur, iyi dilekler söyler. Küs olanlar barışabilir. Böylece sevgi, saygı ve dayanışma artar; ilişkiler güçlenir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 24 Cevabı

3. ETKİNLİK

a. Filmden bulduğunuz kalıplaşmış ifadeleri ve bunların hangi durumlarda kullanıldığını yazınız.
Cevap:

• Ayağınıza sağlık: Birisi ziyarete geldiğinde, “zahmet ettiniz” anlamında söylenir.
• El öpenleriniz çok olsun: Büyüklerin bayramda çocuklara dua/iyi dilek olarak söylediği bir ifadedir.
• Sağ olun, var olun: Teşekkür ederken veya bir iyilik karşısında söylenir.
• Kusura bakma: Hata yaptığımızda ya da birini istemeden üzdüğümüzde özür için söylenir.
• Bayramın mübarek olsun: Bayram kutlamak için söylenir.
• Adet yerini bulsun: Gelenek yerine gelsin diye yapılan küçük ikram/ziyaretler için söylenir.

b. Diyalogları uygun kalıplaşmış ifadelerle tamamlayınız. Boşta kalan ifade için bir diyalog yazınız.

Kalıplaşmış ifadeler: Elçiye zeval olmaz. / Güle güle oturun. / Geçmiş olsun. / Su gibi aziz ol. / Gözünüz aydın. / Eline sağlık.

• Sevda: Söyle bakalım bize iletmek istedikleri neymiş? (Elçiye zeval olmaz.)
  Beyza: Elçiye zeval olmaz. Ben anlatılanları aktarayım.
• Ayşe: Seni arayamadım çünkü iki gündür gripten yatıyorum. (Geçmiş olsun.)
  Beyza: Geçmiş olsun Ayşe, bol bol dinlen, çabuk iyileş inşallah.
• Hakan: Biraz soluklan dedeciğim, su getirdim sana. (Su gibi aziz ol.)
  Veysel: Su gibi aziz ol evladım, iyi ki getirdin.
• Sultan: Yemekleri beğendin mi yavrum? Karnını iyice doyur. (Eline sağlık.)
  Levent: Eline sağlık Sultan teyze, çok güzel olmuş.
• Murat: Çok şükür, yıllardır yaptığımız birikimlerle bir ev alabildik. (Gözünüz aydın.)
  Sabri: Gözünüz aydın Murat, hayırlı uğurlu olsun.
• Cem: Yeni bir ev aldık, bugün taşındık. (Güle güle oturun.)
  Veli: Güle güle oturun, huzurla oturmak nasip olsun.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 25 Cevabı

4. ETKİNLİK

a. Bayram gelenekleriyle ilgili araştırmanızda edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.
Cevap:

Bayramlarda aile büyükleri ziyaret edilir, bayramlaşılır, çocuklar büyüklerin elini öper. Misafirlere tatlı ve şeker ikram edilir. Bayram namazı kılınır, küs olanlar barışır. Kurban Bayramı’nda kurban kesilir ve et ihtiyaç sahipleriyle paylaşılır. Bu gelenekler birlik ve beraberliğimizi güçlendirir.

b. İzlediğiniz filmden alınan görselleri inceleyiniz. Görsellerde bayram geleneklerinden hangilerine yer verilmiştir?
Cevap:

• 1. görsel: El öpme / bayramlaşma
• 2. görsel: Şeker–tatlı ikramı
• 3. görsel: Bayram ziyareti
• 4. görsel: Bayramlık kıyafet (bayramlık giyme)

5. ETKİNLİK

a. Karşılaştırılabilir unsurlardan birini seçerek işaretleyiniz.
Cevap:

• Mahalledeki çocukların kendi aralarındaki ve büyükleriyle olan iletişimleri (✓)
• Çocukların Basri amcayla karşılaşmadan önceki ve karşılaştıktan sonraki duyguları ( )
• Mahalledeki büyüklerin kullandıkları dil ile çocukların kullandıkları dil ( )

b. İşaretlediğiniz seçenekteki durumları benzerlik ve farklılık yönünden karşılaştırınız.
Cevap:

Benzerlikler: Çocukların iletişiminde saygı vardır. Büyüklerle konuşurken de nezaket kurallarına dikkat ederler.

Farklılıklar: Çocuklar kendi aralarında daha samimi ve rahat konuşur. Büyüklerle konuşurken daha ciddi, ölçülü ve dolaylı bir dil kullanırlar (örneğin şeker isterken doğrudan istemek yerine ima ederler).

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 26 Cevabı

6. ETKİNLİK

a. Filmde geçen olayları önemli ve önemsiz olarak sınıflandırınız.
Cevap:

Önemli olaylar:

• Basri amcanın aldığı bayramlık poşetlerinin karışması ve çocuklara küçük gelmesi
• Çocukların Basri amcaya görünmemek için kaçıp saklanmaları
• Basri amcanın çocukları görmesi ve gerçeğin ortaya çıkması
• Çocukların durumu anlatıp mahcup olmaları
• Bayramlıkların ihtiyaç sahiplerine verilmesi fikrinin gündeme gelmesi

Önemsiz olaylar:

• Ayakkabı temizleme gibi ayrıntılar
• Parkta kısa bir süre oyalanmaları
• Basri amcanın şeker aramasıyla ilgili küçük detaylar
• Çocukların bazı kısa sohbetleri

b. Filmi olay akışına göre kendi cümlelerinizle özetleyiniz.
Cevap:

Bayram günü Basri amca çocuklara bayramlık alır. Ancak poşetler karıştığı için kıyafetler çocuklara küçük gelir. Çocuklar giyemedikleri için mahcup olur ve Basri amcadan saklanırlar. Sonunda Basri amca durumu öğrenir; çocuklar üzülür ve özür diler. Yanlış anlaşılma çözülür. Çocuklar bayramlıkların ihtiyaç sahiplerine verilmesini önererek güzel bir davranış gösterir.

Karekodu okutarak “Karagöz ve Hacivat” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Cevap: Etkileşimli içeriği yönergelere göre tamamladım.

7. ETKİNLİK

a. Aşağıdaki paragrafı okuyunuz.
Cevap: Paragrafı okudum.

b. Paragrafa göre soruları cevaplayınız.

1) Hayri’nin günümüzdeki bayramlarla ilgili görüşü nedir?
Cevap: Hayri, bayramların eskisi gibi kutlanmadığını ve eski önemini kaybettiğini düşünmektedir.

2) Hayri bu görüşünü desteklemek için hangi açıklamaları yapmıştır?
Cevap: Akraba ziyaretlerinin azaldığını, insanların farklı şehirlerde olduğu için ziyaretlerin zorlaştığını ve çocukların artık kapı kapı şeker toplama geleneğini pek yapmadığını söylemiştir.

3) Hayri’nin bu görüşüne katılıyor musunuz? Neden?
Cevap: Evet, kısmen katılıyorum. Çünkü bazı kişiler bayramı sadece tatil olarak görüyor ve büyük ziyaretlerini azaltıyor. Ancak ailesiyle bayramlaşan, gelenekleri sürdüren insanlar da var. Biz de bayramlarda büyüklerimizi ziyaret ederek bu geleneği yaşatmalıyız.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 27 Cevabı

8. ETKİNLİK

a. Bir betimleme yaparken sadece isimleri kullanmak yeterli olur mu? Niçin?
Cevap: Hayır, yeterli olmaz. Çünkü betimlemede varlıkların renk, şekil, durum gibi özelliklerini anlatan niteleyici sözcükler de gerekir.

b. Farklı çiçeklerle dolu bir bahçeye girdiğinizi düşünün. Çiçeklerin birbirinden farkını nasıl ifade edersiniz?
Cevap: Çiçeklerin renklerini, kokularını, boylarını, yaprak şekillerini ve türlerini söyleyerek farklarını ifade ederim.

c. Görselde yer alan varlıkların isimlerini yazınız.
Cevap: çocuk, pantolon, pijama, saksı, çiçek, ütü masası, çerçeve, resim, kase, yatak.

ç. Yazdığınız isimlere niteleyici kelimeler ekleyerek betimleyici bir paragraf yazınız.
Cevap:

Çizgili pijamalı sarı saçlı çocuk, elindeki mavi pantolona üzgün gözlerle bakıyordu. Odada turuncu desenli ütü masası duruyor, üstünde katlanmış kıyafetler görünüyordu. Köşede kahverengi saksının içinde solgun bir çiçek vardı. Çocuk, yumuşacık yatağına uzanıp bir süre dinlenerek içini sakinleştirmeye çalıştı.

d. Karekodu okutarak “Doğrusunu Yakala” adlı etkileşimli içeriği yönergeler doğrultusunda tamamlayınız.
Cevap: Etkinliği yönergelere göre tamamladım.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 28 Cevabı

9. ETKİNLİK

a. Dinî bayramlarımızla “istasyon tekniği” ve yönergeler doğrultusunda aşağıdaki etkinliği yapınız.
Cevap:

Bilgi İstasyonu: Dinî bayramlar; birlik, beraberlik ve paylaşma günleridir. Büyükler ziyaret edilir, küçükler bayramlaşır. Kurban Bayramı’nda paylaşma daha da artar; ihtiyaç sahipleri unutulmaz.

Şiir İstasyonu:
Bayram sabahı ne güzel bir telaş,
Gülümser yüzlerde sevgiyle güneş.
El öperiz, gönül alırız hep,
Bayram demek paylaşmak demek.

Hikâye İstasyonu (Başlık: “Bayram Sabahının Sevinci”):
Bayram sabahı Ali erkenden uyandı. Bayramlığını giydi, aynaya bakıp gülümsedi. Ailece bayram namazına gittiler. Eve dönünce kahvaltı yapıldı, büyüklerin elleri öpüldü. Ali harçlığını alıp komşulara bayramlaşmaya koştu. O gün Ali, bayramın en güzel yanının “birlikte olmak” olduğunu anladı.

Slogan İstasyonu: “Bayram, gönülleri birleştirir!” / “Paylaştıkça bayram olur!”

Resim İstasyonu: Resme şeker sepeti, bayramlaşan aile ve rengarenk balonlar ekledim. Herkesin yüzünü gülümseyen şekilde çizdim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 29 Cevabı

a. İzlediğiniz filmdeki çocuk kahramanların isimlerini belirleyiniz.

• Cevap: Kâmil, Akın, Hayri, Mert.

b. Çocuk kahramanların benzer kişilik özelliklerini tabloya yazınız.
Cevap:

c. Çocuk kahramanları birbirinden ayıran fiziksel özellikleri tabloya yazınız.
Cevap:

Not: Film görseli sizde olduğu için fiziksel özellikleri izlediğiniz karakter tasarımına göre netleştirip yazabilirsiniz.

ç. Çocuk kahramanların benzerlik ve farklılıklarından hareketle bir konuşma hazırlayınız.
Cevap (Konuşma Metni):

Sevgili öğretmenim ve arkadaşlarım; izlediğimiz filmde Kâmil, Akın, Hayri ve Mert’in arkadaşlıklarının güçlü olduğunu gördüm. Hepsi bayram geleneklerini biliyor ve birlikte vakit geçiriyor. Benzer yönleri; arkadaş canlısı olmaları ve birlikte çözüm aramalarıdır. Ancak her birinin davranışları ve görünüşleri farklıdır. Bazısı daha cesur konuşurken bazısı daha çekingen kalmıştır. Bu farklılıklar aslında arkadaşlığı daha renkli yapar. Çünkü herkesin farklı düşünmesi, sorunlara farklı çözümler bulmamıza yardım eder. Film bize hem bayramların önemini hem de arkadaşlıkta dayanışmayı öğretti.

BU GÖREV BİZİM

“Türk kültüründe misafirliğin yeri ve önemi” hakkında bir araştırma yapınız… Konuşma planı ve metni hazırlayınız.

Cevap:

KONUŞMA PLANI

1. Giriş: Misafirlik denince ne anlıyoruz?
2. Gelişme: Misafirperverliğin kültürümüzdeki yeri ve örnekler
3. Görsel Önerileri: Bayram ziyareti, çay–tatlı ikramı, “Hoş geldiniz” yazısı, kapı karşılama
4. Son: Misafirperverliği nasıl yaşatabiliriz?

KONUŞMA METNİ: Türk Kültüründe Misafirliğin Yeri ve Önemi

Sevgili öğretmenim ve arkadaşlarım; bugün sizlere Türk kültüründe misafirliğin yeri ve öneminden bahsedeceğim. Misafirlik, bizim kültürümüzde çok değerli bir gelenektir. Çünkü misafir, eve bereket ve mutluluk getirir diye düşünülür.

Türk toplumunda misafire saygı göstermek çok önemlidir. Misafir geldiğinde kapıda karşılanır, “Hoş geldiniz” denir ve en güzel şekilde ağırlanır. Ev sahibi, misafire çay, kahve, tatlı gibi ikramlar sunar. Hatta “Misafir umduğunu değil, bulduğunu yer.” denilse bile, çoğu zaman ev sahibi elinden gelenin en iyisini yapmaya çalışır.

Misafirlik sadece yemek ikramı değildir; aynı zamanda sohbet etmek, hal hatır sormak ve paylaşmaktır. Böylece insanlar birbirine daha çok yakınlaşır. Özellikle bayramlarda akraba ziyaretleri yapılır ve bu ziyaretler aile bağlarını güçlendirir. Komşuların birbirine gidip gelmesi de mahallede dayanışmayı artırır.

Bu güzel geleneği yaşatmak için biz çocuklar da misafir geldiğinde saygılı davranmalı, misafiri güler yüzle karşılamalı ve büyüklerimize yardım etmeliyiz. Çünkü misafirperverlik, kültürümüzün önemli bir parçasıdır ve gelecek nesillere aktarılmalıdır.

Dinlediğiniz için teşekkür ederim.