5.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Atatürk ve Çiftlik Metni Cevapları

“Atatürk’ü Tanımak” teması kapsamında ele alınan “Atatürk ve Çiftlik” metni, Mustafa Kemal Atatürk’ün tarıma ve üretime verdiği önemi
örneklerle ortaya koymaktadır. Bu metinde Atatürk’ün, ülkenin kalkınması için tarımın geliştirilmesini ne kadar önemsediği vurgulanmaktadır.

Metinde, Atatürk’ün kurduğu çiftlikler aracılığıyla modern tarım yöntemlerini yaygınlaştırmayı amaçladığı, üretimi artırarak halkın refahını yükseltmek istediği anlatılmaktadır. Öğrencilerin bu metin sayesinde Atatürk’ün ileri görüşlü, çalışkan ve üretime değer veren kişiliğini daha iyi tanımaları hedeflenmektedir.

Bu içerikte, MEB Yayınları 5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı sayfa 110-111-112-113-114-115-116-117 arasında yer alan “Atatürk’ü Tanımak” temasına ait “Atatürk ve Çiftlik” metniyle ilgili sorular ve cevaplar, öğrencilerin seviyesine uygun, açık ve anlaşılır bir şekilde ele alınmıştır.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 110 Cevabı

ATATÜRK VE ÇİFTLİK

(…)
Atatürk, yeşile olan tutkusunu ve özlemini, “Yeşili görmeyen gözler renk zevkinden yoksundur.
Bu çiftliği öyle ağaçlandırınız ki göremeyen bir insan dahi yeşillikler arasında olduğunu
fark etsin” sözcükleriyle dile getirmiş. Bu sözler, Atatürk’ün, Ankara’da neden bir çiftlik aldığını
hemen anlamamızı sağlıyor. Atatürk, daha 1925 yılında tarımcılarına, bir çiftlik arazisi için yer
araştırmaları emrini verdiğinde geleceği ve halkının mutluluğunu düşünüyordu. (…)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 111 Cevabı

Atatürk’ün Ankara’da modern bir çiftlik kurmak isteği konusunda bir tarımcımız o günkü
anılarını şöyle anlatıyor. “Çiftlik yeri için öyle uzun boylu dolaşmaya ve Ankara’nın çevresinde
başka doğal özellikler araştırmaya gerek görmemiştik. Nedeni de basitti. Kıraç bir bozkırın ortasında
bir ortaçağ şehri. Ağaç yok, su yok, hiçbir şey yok. Böyle bir noktada hazırlanmış ve uygun
koşullar taşıyan yerler nasıl bulunabilir? İncelemelerimiz bittiği zaman sonucu büyük Şef’e
arz ettik. Kendileri elleriyle bugünkü çiftlik yerinin bulunduğu yeri işaret ettiler ve sordular.
‘Burayı gezdiniz mi?’ Buranın bir çiftlik kurulması için gerekli olan niteliklerin hiçbirini taşımadığını,
bataklık, çorak, fakir bir yer olduğu hakkındaki ortak görüşümüzü söyledik. Atatürk’ün bize
cevabı şu oldu: İşte istediğim yer böyle olmalıdır. Ankara’nın kenarında, hem batak, hem çorak,
hem de fena bir yer. Burayı biz ıslah etmezsek kim gelip ıslah edecektir?”
Atatürk, Atatürk Orman Çiftliği’nin şimdiki yerini seçtiği zaman, arazinin verimliliği hakkında
yabancı uzmanların da görüşünü alır. Uzmanların verdikleri raporlarda bu toprakların
üzerinde herhangi bir tarımsal etkinliğin asla yapılamayacağını ileri sürenler bile olur. Tarım
Bakanlığı’nda uzman olarak çalışan bir Alman, Orman Çiftliği arazisi için, “Bu öyle bir girişimdir
ki, elverişsiz toprak ve iklim koşulları altında burada ya sabır tükenir, yahut da para” demiştir.
Anlaşılıyor ki Atatürk, tarım uzmanlarından en iyi toprak için değil, en kötü toprak raporunu
alabilmek için yararlanmış. Her zaman yaptığını yapmış ve en kötünün bile, çalışarak ve
bilimsel yöntemleri kullanarak nasıl en iyiye dönüşebildiğini gözler önüne sermiş.
Çiftlik kurmak için ağacın bile yetişmediği bir yeri yeğleyen Atatürk, kuruluş çalışmalarıyla
yakından ilgilenir. Ülke tarımına örnek olacak Gazi Orman Çiftliği’ni kurmak üzere, uzmanlarından
hemen çalışmalara başlamalarını ister.

İlk olarak çiftliğin yönetim merkeziyle, parkların ve sebze bahçelerinin üzerinde bulunduğu
20.000 dönüm arazi, o günün koşullarında oldukça iyi bir fiyat karşılığında satın alınır. Bu
yüksek fiyatı duyan, çevre arazi sahipleri de arazilerini satmak istediklerini söylerler. Böylece
Etimesgut, Balgat, Çakırlar, Güvercinlik, Macun, Tahar ve Yağmur Baba çiftlikleri de satın alınır.
Bu şekilde büyük ve modern bir tarım işletmesi için yeterli genişliğe ulaşan bir arazi varlığı üzerinde
Gazi Orman Çiftliği doğar. Bu çalışma sonucunda Atatürk, halkına çocuklarıyla birlikte
gezecekleri, eğlenecekleri ve bilgilenebilecekleri bir yeşil alan, Türk tarımına da modern tarım
yöntemlerinin ilk örneklerinin uygulanabileceği bir çiftlik armağan eder.
(…)
Gülgûn AKBABA
(Kısaltılmıştır.)

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 112 Cevabı

1. Etkinlik

1. Atatürk’ün seçtiği çiftlik arazisinin özellikleri nelerdir? Niçin böyle bir araziyi tercih etmiştir?

Atatürk’ün seçtiği çiftlik arazisi; bataklık, çorak, fakir, verimsiz, ağaç ve suyun bulunmadığı bir yerdir.
Atatürk bu araziyi özellikle tercih etmiştir çünkü en kötü şartlara sahip bir toprağın bile
çalışma, sabır ve bilimsel yöntemlerle verimli hâle getirilebileceğini göstermek istemiştir.

2. Tarım uzmanlarının ve Alman uzmanın araziyle ilgili görüşleri nelerdir? Atatürk bu görüşleri nasıl değerlendirmiştir?

Tarım uzmanları, bu arazide tarımsal etkinlik yapılamayacağını ve toprağın elverişsiz olduğunu belirtmişlerdir.
Alman uzman ise bu girişimin ya sabrı ya da parayı tüketeceğini söylemiştir.
Atatürk ise bu görüşleri olumsuzluk olarak görmemiş, bilimsel yöntemlerle başarının mümkün olduğunu düşünmüştür.

3. Atatürk çiftliği kurarken hangi adımları atmıştır? Çiftliğin genişlemesi için neler yapılmıştır?

Atatürk önce çiftlik arazisini satın almıştır. Uzmanlarına çalışmalara başlamaları için talimat vermiştir.
Çiftliğin genişlemesi için Etimesgut, Balgat, Çakırlar, Güvercinlik, Macun, Tahar ve Yağmur Baba
çiftlikleri de satın alınmıştır.

4. Atatürk’ün bilimsel çalışmalara ve yöntemlere verdiği önemi hangi ifadelerden anlıyorsunuz?

Yabancı uzmanlardan görüş alması, tarım uzmanlarından rapor istemesi ve en kötü toprağın bile
bilimsel yöntemlerle verimli hâle getirilebileceğini vurgulaması, Atatürk’ün bilime verdiği önemi göstermektedir.

5. Çiftliğin kurulmasıyla halka ve tarıma nasıl bir katkıda bulunulması hedeflenmektedir?

Çiftliğin kurulmasıyla halka gezip dinlenebilecekleri ve öğrenebilecekleri bir yeşil alan kazandırılması,
tarıma ise modern tarım yöntemlerinin uygulanabileceği örnek bir çiftlik oluşturulması hedeflenmiştir.

2. Etkinlik

a. Okuduğunuz metnin konusunu aşağıya yazınız.

Metnin konusu, Atatürk’ün Ankara’da Gazi Orman Çiftliği’ni kurarak tarımı geliştirmek ve halkına yeşil bir alan armağan etmek için yaptığı çalışmalardır.

b. Metnin konusuyla ilgili görselleri işaretleyiniz.

Metnin konusu Atatürk’ün Ankara’da Gazi Orman Çiftliği’ni kurması olduğuna göre, ilgili görseller şu şekilde işaretlenmelidir:

• Traktör görseli (sol üst)
• Tarla çalışanları ve Atatürk’ün bulunduğu görsel (sağ üst)
• Atatürk’ün tarlada bir araç üzerinde olduğu görsel (sağ alt)
• Çiftlikte çalışan insanları gösteren görsel (sol alt)

c. Metnin ana fikrini yazınız.

Atatürk’ün, en zor ve verimsiz görünen koşullarda bile bilimsel yöntemler ve kararlı bir çalışmayla
başarılı olunabileceğini göstererek halka ve Türk tarımına örnek olacak bir çiftlik kurmasıdır.

ç. Ana fikri belirlerken nelere dikkat ettiniz? Söyleyiniz.

• Ana fikri belirlerken metinde en çok vurgulanan düşünceye, Atatürk’ün amacı ve davranışlarına,
  metnin başından sonuna kadar tekrar edilen ortak düşünceye ve metnin vermek istediği mesaja
  dikkat ettim.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 113 Cevabı

3. Etkinlik

a. Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle cevaplayınız.

Atatürk neden Ankara’da bir çiftlik kurmak istemiştir? Bu çiftliğin kuruluş sürecini açıklayınız.

Atatürk, Ankara’nın çevresinin çorak ve verimsiz olmasına rağmen bu toprakların bilimsel yöntemlerle
verimli hâle getirilebileceğini göstermek için Ankara’da bir çiftlik kurmak istemiştir.
1925 yılında çiftlik arazisi için araştırmalar yaptırmış, özellikle bataklık ve çorak bir alanı
bilinçli olarak seçmiştir. Ardından bu arazi satın alınmış ve uzmanların çalışmalarıyla çiftlik
kurulmuştur. Zamanla çevredeki diğer araziler de satın alınarak çiftlik genişletilmiştir.

Atatürk’ün çiftliğin kuruluşundaki etkisini açıklayınız.

Atatürk, çiftliğin kuruluş sürecinde bizzat yer seçmiş, uzmanlardan raporlar almış ve çalışmaları
yakından takip etmiştir. En zor koşullarda bile başarıya ulaşılabileceğini göstermek için
kararlılıkla hareket etmiş ve çiftliğin hem halka hem de Türk tarımına örnek olmasını sağlamıştır.

b. Okuduğunuz metni Atatürk’ün bakış açısıyla nasıl yazabileceğinizi düşününüz.

Metni Atatürk’ün bakış açısıyla yazarken birinci tekil şahıs kullanılır. Atatürk’ün düşünceleri,
amaçları ve kararları kendi ağzından anlatılır. Olaylar “ben” diliyle ifade edilir ve bilime,
çalışmaya ve halka duyulan sorumluluk ön plana çıkarılır.

c. Aşağıdaki giriş cümlesinden hareketle metni Atatürk’ün bakış açısıyla tekrar yazınız.

Ankara’nın çevresinde gördüğüm bu çorak ve verimsiz topraklar bana umutsuzluk değil, büyük bir
sorumluluk verdi. Halkıma, en zor şartlarda bile çalışarak ve bilimi rehber edinerek neler
başarılabileceğini göstermek istedim. Bu nedenle burada bir çiftlik kurmaya karar verdim.
Bataklık ve çorak olan bu topraklar, doğru yöntemlerle verimli hâle gelebilirdi. Kurduğumuz
çiftlik, hem halkımın dinlenip öğrenebileceği bir yeşil alan oldu hem de Türk tarımına modern
yöntemlerin uygulanabileceği bir örnek teşkil etti.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 114 Cevabı

4. Etkinlik

a. Metnin anahtar kelimelerini belirleyerek yazdığınız anahtar kelimelerin metinle ilişkisini örnekteki gibi açıklayınız.

Atatürk’ün tarıma olan ilgisi ve bu alanda yaptığı yenilikler, metnin ana odak noktalarından biridir. Tarımın modernleştiril m eş i ve geliştirilmesi, metnin ana kavramlarındandır.

Çiftlik: Metinde bir çiftliğin kuruluş aşaması anlatıldığı için metnin ana kavramlarındandır.

Toprak: Uzmanların, çiftliğin verimli topraklara, Atatürk ise çorak topraklara yapılmasını istemesi nedeniyle metnin ana kavramlarındandır.

Arazi: Çiftliğin etrafındaki köylüler de arazilerini satmak istemektedirler, bu araziler satın alınarak çiftliğin alanı büyütülmüştür, bu nedenle bu sözcük ana kavramlardandır.

Uzman: Çiftliğin nerede kurulacağı konusunda uzmanların da görüşleri alınmıştır, bu nedenle bu sözcük de metnin ana kavramlarındandır.

b. Belirlediğiniz anahtar kelimelerle dilimizin doğru, güzel ve etkili kullanıldığı cümleler yazınız. Cümleleri gözden geçirip varsa cümlelerinizdeki gereksiz kelimeleri çıkarınız.

Çiftlik: Tarımın gelişmesi için ülkemizin dört bir yanında modern çiftlikler yapılmalıdır.

Toprak: Bilimsel teknikler kullanılarak ülke toprağımızı en verimli şekilde kullanmalıyız.

Arazi: Ülkemizde çok verimli tarım arazileri bulunmaktadır.

Uzman: Sağlıkla ilgili sorunlarımızda mutlaka bir uzmana başvurmalıyız.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 115 Cevabı

5. Etkinlik

a. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili kelimelerin isim mi fiil mi olduğunu tespit ederek örnekteki gibi yazınız.

Doğamız:  isim

Vatan: isim

sayılır: fiil

Çevre: isim

Bireyler: isim

olmalıyız: fiil

tarımın: isim

vurgulamıştır: fiil

b. İsim olarak belirlediğiniz iki kelimeyi cümle içinde kullanınız.

• Doğa ile uyum içinde yaşamalıyız.
• Tarım, ülkelerin ekonomisine büyük katkı sağlar.

6. Etkinlik

a. Yaşadığınız şehrin elli yıl sonra nasıl bir görünüme sahip olabileceğini düşününüz. Ardından tahminlerinize ilişkin 2-3 dakikalık bir konuşma tasarlayınız. Konuşmanızı arkadaşlarınıza sununuz. Konuşmanızı yaparken aşağıdaki ölçütleri dikkate alınız.

Elli yıl sonra yaşadığımız şehir çok farklı olacak. Şehirler çok daha teknoloji dolu ve modern olacak. Mesela, arabalar kendi kendine gidecek ve trafik sıkışıklığı olmayacak. Ulaşım çok daha kolay ve hızlı hale gelecek. Ayrıca, elektrik ihtiyacı güneş ve rüzgar gibi doğal kaynaklardan sağlanacak. Bu sayede çevre kirliliği azalacak ve hava çok daha temiz olacak.

Şehir içinde daha çok park, ağaç ve yeşil alanlar olacak. İnsanlar, yürüyüş yaparken ya da spor yaparken doğanın içinde olacak. Çocuklar için oyun alanları, bisiklet yolları ve eğlenceli aktiviteler artacak. Herkes sağlıklı ve mutlu bir şekilde yaşayacak.

Elli yıl sonra şehirlerimiz akıllı ve doğa dostu olacak. Teknoloji ve doğa birbirine uyumlu olacak ve insanlar bu şehirlerde çok daha iyi yaşayacak.

b. Arkadaşlarınızdan birinin konuşmasını aşağıdaki “Akran Değerlendirme Ölçeği”nde verilen ölçütlere göre değerlendiriniz.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 116 Cevabı

7. Etkinlik

a. Aşağıdaki görselleri inceleyiniz. Bu yerlerden hangisinde yaşamak istersiniz? Neden?

Ön bilgilerini harekete geçirme ve kullanma stratejisi kapsamında yukarıdaki görsellerden hareketle yaşamak istediğiniz yerle ilgili bir broşür hazırlayınız. Metni dinledikten sonra yaşamak istediğiniz yerle ilgili hazırladığınız broşürü gözden geçiriniz. Varsa gerekli düzenlemeleri yapınız. Broşürü hazırlama ve düzenleme sürecinizi düşünerek kısa bir değerlendirme yapınız. Değerlendirmelerinizi defterinize yazınız.

Broşür Başlığı: Geleceğin Şehri – Temiz, Modern ve Yaşanabilir

1. Bölüm: Şehre Hoş Geldiniz! Gelecekte yaşamak istediğim şehir, teknolojiyle doğanın uyum içinde olduğu, modern ve yaşanabilir bir yerdir. Bu şehir, insanların konforunu ön planda tutarken doğa dostu projelerle çevremizi korur.

2. Bölüm: Ulaşım ve Teknoloji Şehirde ulaşım sistemleri tamamen otonom araçlarla çalışır. Trafik sorunu tarihe karışır ve şehirde ulaşım çok kolay hale gelir. Herkes istediği yere hızlı ve güvenli bir şekilde ulaşabilir. Ayrıca, şehirdeki tüm binalar ve sokaklar akıllı sistemlerle donatılmıştır, bu da yaşamı çok daha konforlu kılar.

3. Bölüm: Çevre Dostu Yaşam Şehirde yeşil alanlar ve parklar çok fazladır. Herkes yürüyüş yapabilir, spor yapabilir ve doğayla iç içe vakit geçirebilir. Güneş panelleri, rüzgar türbinleri ve diğer yenilenebilir enerji kaynakları şehirde kullanılarak çevre kirliliği ve karbon salınımı en aza indirilir. Temiz hava ve doğal yaşam, insanların sağlıklı bir şekilde yaşamasına olanak tanır.

4. Bölüm: Eğlence ve Aktiviteler Şehirde çocuklar için güvenli oyun alanları, bisiklet parkurları ve eğlenceli mekanlar bulunur. Her yaş grubuna hitap eden etkinlikler ve sosyal alanlar, insanların keyifli vakit geçirmesini sağlar.

5. Bölüm: Neden Bu Şehri Seçmelisiniz? Bu şehirde yaşamak, teknoloji, doğa ve insan sağlığı arasında mükemmel bir dengeye sahip olmak demektir. Güvenli, temiz ve modern bir şehirde herkes mutlu ve sağlıklı bir yaşam sürebilir.

5. Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB Yayınları Sayfa 117 Cevabı

8. Etkinlik

“Oğlu Hüseyin’den Emine Ana’ya Mektuplar” metninin işlenişinde yer alan 9. etkinlikteki çözüm bölümü örneğini 93 ve 103. sayfalarda yazdığınız serim ve düğüm bölümlerini okuyunuz. Aşağıda verilen yönergelerden hareketle olayın çözüm bölümünü yazınız.

Düğüm bölümünde oluşturduğunuz merak unsurunu çözüme kavuşturunuz.
Gerekiyor ise kahramanlarınızın karşılıklı konuşmalarına yer veriniz.
Vermek istediğiniz mesajı ve çözüm bölümünün bu mesajı yansıtıp yansıtmadığını kontrol ediniz.

Cevap:

Gözcü askerler, Eren ve Ferhat’ı fark eder etmez sessizce yanlarına yaklaştı ve onları güvenli bölgeye aldı. İki çocuk, büyük bir korku yaşadıklarını ancak askerlerimizi yalnız bırakmak istemediklerini anlattı. Bir süre sonra Mustafa Kemal Atatürk’ün huzuruna çıkarıldılar. Atatürk onları dikkatle dinledi ve “Bu cesaretiniz ve vatan sevginiz, geleceğimizin ne kadar sağlam ellerde olduğunu gösteriyor.” dedi. Eren ve Ferhat, Atatürk’ün bu sözleriyle gururlandı ve yaptıklarının ne kadar değerli olduğunu anladı.

Yazalım etkinliğindeki güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizi öğretmeninizin geri bildirimleriyle belirleyiniz. Daha sonraki etkinliklerde güçlü yönlerinizi kullanmaya, gelişmeye açık yönlerinizi güçlendirmeye özen gösteriniz.

Cevap:

Öğretmenimiz olayları sıralı ve anlaşılır anlatmamı güçlü bir yönüm olarak belirtti. Diyaloglara daha fazla yer vermem gerektiğini söyledi. Bundan sonraki yazılarımda kahramanların konuşmalarını artırmaya dikkat edeceğim.

BU GÖREV BİZİM

Atölye çalışmasında kullanmak üzere Atatürk ile ilgili görseller, Millî Mücadelenin O önemli olaylarıyla ilgili kısa bilgi, şiir, mektup vb. hazırlayınız. Ayrıca fon kartonu, yapıştırıcı, boya kalemleri vb. malzemeleri yanınızda bulundurunuz.

Cevap:

KISA BİLGİ

Amasya Genelgesi: 22 Haziran 1919’da yayımlanan genelge ile milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararlılığının kurtaracağı ilan edilmiştir.

TBMM’nin Açılması: 23 Nisan 1920’de Türkiye Büyük Millet Meclisi açılarak millî egemenlik resmen ilan edilmiştir.

Başkomutanlık: Mustafa Kemal Atatürk, 1921’de Başkomutanlık görevini üstlenerek ordunun başına geçmiştir.

ŞİİR ÖRNEĞİ

Atatürk ve Vatan

Bir milletin umudu oldu karanlık gecede,
Yol gösterdi Anadolu’ya inançla, yürekte.
Azimle yürüdü, yılmadı asla,
Bağımsızlık dedi, döndü destana.

Cephede asker, köyde ana,
Herkes bir oldu vatan uğruna.
Bu topraklarda özgür yaşamak,
Atatürk’ten kalan en büyük miras.

MEKTUP ÖRNEĞİ

Sevgili Annem,

Burada günler zor geçiyor ama moralimiz çok yüksek. Çünkü başımızda
Mustafa Kemal Paşa gibi bir lider var. Onun kararlı duruşu bizlere güç veriyor.
Her gün vatan için biraz daha umutla çalışıyoruz.

Sen üzülme, biz buradayız ve görevimizin başındayız.
Bu topraklar özgür kalacak, buna yürekten inanıyorum.
Dualarını eksik etme.

Oğlun Hasan