10 bin yıllık dev keşif: Çölün altında antik kent bulundu

Chicago Üniversitesi’nden paleontolog Paul Sereno liderliğindeki araştırma ekibi, dinozor fosili aramak amacıyla girdikleri Tenere bölgesinde tesadüfen insan kalıntılarına rastladı. 49°C’ye ulaşan sıcaklık ve şiddetli kum fırtınalarıyla bilinen bölgede yapılan detaylı incelemeler, Sahra’nın bir zamanlar göllerle kaplı, sulak bir yaşam alanı olduğunu kanıtlayan veriler sundu.

Arkeolojik bulgular, günümüzde dünyanın en kurak yerlerinden biri olan bu bölgenin MÖ 8000 ile 5000 yılları arasında “Yeşil Sahra” dönemini yaşadığını gösteriyor. Muson yağmurlarının etkisiyle su aygırları ve timsahların yaşadığı bir göl kenarına kurulan yerleşim, bölgenin o dönemde avcı ve toplayıcı topluluklar için elverişli bir yaşam kaynağı olduğunu ortaya koyuyor. Kazı alanında iskeletlerin yanı sıra çömlek parçaları, takılar ve taş ok uçları da bulundu.

Gobero’da yapılan antropolojik analizler, bölgenin binlerce yıl boyunca fiziksel ve kültürel olarak birbirinden tamamen farklı iki gruba ev sahipliği yaptığını belirledi. İlk yerleşimcilerin güçlü ve iri yapılı bir fizyolojiye sahip olduğu, MÖ 5200 civarında yaşanan kuraklık sonrası bölgeye gelen ikinci grubun ise daha ince yapılı olduğu saptandı.

Araştırma ekibinden biyolojik arkeolog Chris Stojanowski, iki grubun farklı dönemlerde yaşamasına rağmen birbirlerinin mezarlarına hiç zarar vermeden aynı alanı kullanmış olmalarını “büyük bir gizem” olarak nitelendirdi.

Gobero’nun keşfi, Sahra Çölü’nün henüz çok küçük bir kısmının incelenebildiğini bir kez daha gündeme getirdi. Bilim insanları, ABD kıtası kadar geniş bir alana yayılan ve sürekli değişen kumul hareketleri nedeniyle saklı kalan Sahra’nın, insanlık tarihine ışık tutacak daha birçok antik yerleşimi barındırdığını öngörüyor. Bölgedeki çalışmaların, Sahra’nın döngüsel iklim değişikliklerini ve bu değişimlerin insan göçleri üzerindeki etkisini anlamak için genişletilmesi planlanıyor.